Јапонија ќе воспостави прва централизирана разузнавачка агенција по Втората светска војна, како дел од пошироките реформи за зајакнување на националната безбедност и способностите за спротивставување на шпионажа, странско влијание и сајберзакани.
Законот за формирање на новата институција веќе е усвоен од двата дома на јапонскиот парламент.
Реформата предвидува создавање на Национален разузнавачки совет, кој ќе биде централно тело за координација и анализа на разузнавачките информации, како и Национално разузнавачко биро задолжено за оперативните активности.
Со тоа досегашната Канцеларија за разузнавање и истражување при кабинетот ќе биде трансформирана во централизирана институција.
Одговор на новите безбедносни закани
Премиерката Санае Такаичи ја опиша реформата како прв чекор кон зајакнување на јапонските разузнавачки капацитети.
Токио оценува дека земјата се соочува со растечки ризици од Кина, Русија и Северна Кореја, како и со зголемени обиди за шпионажа и странско влијание.
Експертите сметаат дека реформата е поттикната и од промените во американската надворешна политика, особено по повторените барања на американскиот претседател Доналд Трамп сојузниците сами да преземат поголем дел од одговорноста за сопствената безбедност.
„Јапонија мора сама да собира разузнавачки информации“, оценува професорот Кен Котани од Универзитетот Нихон.
Поддршка од западните сојузници
Според повеќе медиуми, САД, Германија и Австралија ја советуваат јапонската влада при воспоставувањето на новата разузнавачка структура.
Експертите нагласуваат дека моделот нема да биде директна копија на американската ЦИА, туку ќе биде прилагоден на јапонскиот правен и институционален систем.
Потребни се и нови закони
Јапонија сè уште нема посебен закон против шпионажа, што, според аналитичарите, ја прави ранлива на активности на странски разузнавачки служби.
Истражувачот Санширо Хосака смета дека земјата треба да донесе закон против странско влијание и посебен закон за шпионажа, кој би овозможил поефикасни истраги и прикриени операции.
Историска чувствителност
Прашањето за разузнавачките служби останува чувствително во Јапонија поради искуствата од Втората светска војна, кога тогашната тајна полиција ги следела, апсела и мачела политичките противници.
Поради тоа, по војната Јапонија усвои пацифистички устав и никогаш не формираше класична странска разузнавачка служба, потпирајќи се главно на американските информации.
Иако реформата предизвика критики и антивоени протести, анкетите покажуваат дека јавноста е поделена, а помладите генерации значително помалку се спротивставуваат на зајакнувањето на безбедносните институции.
Експертите нагласуваат дека новиот закон не создава овластувања за масовен надзор врз јапонските граѓани, туку првенствено има цел подобра координација меѓу постојните институции и поефикасно справување со надворешните безбедносни закани.