Експериментална персонализирана вакцина против рак, развиена од „Модерна“ и „Мерк“, покажа охрабрувачки резултати кај пациенти со меланом, отворајќи можност mRNA технологијата да добие значајна улога и во лекувањето на ракот.
Прелиминарните резултати од големо клиничко испитување покажале дека вакцината, позната како intismeran autogene, во комбинација со имунотерапијата „Китруда“ на „Мерк“, го намалила ризикот од повторна појава и ширење на меланомот кај пациенти на кои туморот претходно им бил хируршки отстранет.
Сепак, истражувачите предупредуваат дека сè уште нема доволно податоци за да се утврди целосниот ефект од терапијата, вклучително и дали таа го продолжува животот на пациентите.
Вакцина направена посебно за секој пациент
За разлика од традиционалните вакцини, оваа терапија се произведува индивидуално за секој пациент.
Откако туморот ќе биде хируршки отстранет, неговиот генетски материјал се анализира за да се откријат мутации карактеристични за ракот на конкретниот пациент.
Врз основа на тие информации се создава персонализирана mRNA вакцина која може да таргетира до 34 специфични мутации.
Пациентите примаат до девет дози од вакцината, во комбинација со до девет дози „Китруда“, кои се даваат во интервали од шест недели.
Целта е имунолошкиот систем да биде „обучен“ да ги препознава клетките што ги содржат тие мутации и да ги нападне доколку ракот повторно се појави.
Не само за меланом
Научниците сметаат дека ваквиот пристап може да биде особено погоден за видови рак со голем број мутации.
Меланомот е еден од нив, но потенцијални кандидати се и ракот на белите дробови и дебелото црево.
„Мерк“ и „Модерна“ веќе спроведуваат големи испитувања кај пациенти со неситноклеточен рак на белите дробови по хируршко отстранување на туморот.
Комбинацијата се тестира и кај рак на мочниот меур и бубрезите, како и во рани фази на испитувања кај рак на панкреасот и желудникот.
Резултати од повеќе од овие испитувања се очекуваат во следните една до две години.
Претходните резултати покажаа преполовување на ризикот
Петгодишните податоци од претходно испитување во средна фаза покажаа дека додавањето на персонализираната вакцина на „Китруда“ го намалило ризикот од повторна појава на ракот за околу 50% во споредба со терапија само со „Китруда“.
Ризикот ракот да се прошири на други делови од телото бил намален за 59%.
На 19 август компаниите објавија и прелиминарни резултати од поголемо испитување, според кои комбинацијата ги исполнила главните цели – намалување на повторната појава на ракот и спречување на неговото ширење.
Но деталните резултати сè уште не се објавени, а нема ниту конечни податоци за вкупното преживување.
Голем предизвик е производството
Една од најголемите пречки за поширока употреба би можело да биде сложеното производство.
Секоја вакцина мора да биде направена од податоците за туморот на конкретниот пациент. Примерокот мора да помине низ генетско секвенционирање, дизајнирање на вакцината, производство и испорака, со строг систем кој гарантира дека секој пациент ќе ја добие токму својата вакцина.
Експертите проценуваат дека доколку терапијата стане комерцијално достапна, сегашниот производствен капацитет ќе треба да се зголеми за десет до 100 пати.
„Модерна“ вели дека може да го зголеми производството за да одговори на потенцијалната побарувачка во следните неколку години.
Затоа, иако резултатите ја зголемуваат надежта дека mRNA технологијата може да стане ново оружје против ракот, конечната проценка ќе зависи од деталните резултати од големите клинички испитувања.