Заедничката историска комисија на Северна Македонија и Бугарија заврши уште една дводневна средба без суштински напредок, додека паралелно меѓу Скопје и Софија се отвора ново несогласување околу идејата Европската Унија или нејзини земји членки да бидат вклучени во идните разговори меѓу двете држави.
Бугарскиот копретседател на Заедничката мултидисциплинарна експертска комисија за историски и образовни прашања, Ангел Димитров, изјави за БТВ дека разликите меѓу членовите на двете страни остануваат големи.
„Четири и пол години нема вести. Веста е дека нема вести“, рече Димитров по состанокот.
Според него, тоа не значи дека Комисијата не разговара. Дискусиите ги опиша како живи, но рече дека позициите остануваат премногу оддалечени за да се постигнат решенија за прашањата поради кои е формирано телото.
Како една од точките на несогласување, Димитров ја посочи тезата за „заедничка историја, но различна меморија“. Тој се повика на Договорот за пријателство, добрососедство и соработка, наведувајќи дека терминот „заедничка историја“ е содржан во неговата преамбула.
Димитров ги отфрли и тврдењата дека работата на бугарските членови на Комисијата е водена од дневнополитички интереси.
„Единствената политичка цел е да го исполниме тоа што Договорот го предвидел за работата на Комисијата“, рече тој.
Нов спор околу „третата страна“
Изјавата доаѓа во момент кога македонската влада ја промовира идејата во идните разговори со Бугарија поврзани со европската интеграција да биде присутна и трета страна од ЕУ.
Министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски претходно изјави дека за Скопје е важно во идните разговори да има учество на ЕУ, преку европските институции или преку одделни земји членки, со цел, според него, да се помогне во обновувањето на довербата.
Димитров ја опиша идејата како политички предлог. Според неговото толкување, таа има цел пред македонската јавност да создаде впечаток дека Владата може да издејствува промена без да се придржува до веќе постигнатите договори и европските позиции.
Бугарското Министерство за надворешни работи претходно одговори дека пристапувањето на Северна Македонија е европско прашање кое треба да се разгледува во рамките на институциите на ЕУ и според веќе утврдените правила и процедури.
Димитров бара Софија да не реагира на секоја изјава од Скопје
Бугарскиот копретседател на Комисијата истовремено повика на повнимателен политички одговор од Софија на изјавите што доаѓаат од Северна Македонија.
„Нашите политичари навистина треба да реагираат соодветно. Не треба да се одговара апсолутно на сè што е кажано од другата страна на границата, но кога е потребно, треба да има многу јасен и категоричен одговор“, рече Димитров.
Следната средба на Историската комисија е планирана во Скопје на почетокот на ноември. Според Димитров, најверојатно ќе се одржи во четврток и петок во првата недела од месецот.
Повеќегодишниот застој во работата на Комисијата покажува дека, покрај формалниот спор околу европската интеграција, Скопје и Софија сè уште имаат големи разлики околу историските и образовните прашања опфатени со билатералниот договор.