Двете најголеми економии во Европската Унија, Германија и Франција, се договорија за заеднички пристап кон иднината на автомобилската индустрија, предлагајќи поблаги правила за емисиите на штетни гасови и нови мерки за поттикнување на европското производство.
Договорот, објавен во петокот, предвидува производителите од 2035 година да ги намалат просечните емисии на јаглерод диоксид кај новите автомобили за 90 проценти во споредба со нивото од 2021 година, без обврска да ги компензираат преостанатите десет проценти.
Со тоа би се овозможило на европскиот пазар и по 2035 година да се продаваат нови бензински, дизелски и хибридни автомобили, под услов производителите да ги исполнуваат пропишаните ограничувања за просечните емисии на целокупната продажба.
„Нашата заедничка амбиција е јасна: успешно да ја трансформираме автомобилската индустрија, истовремено задржувајќи ги климатските цели и обезбедувајќи автомобилите на иднината да се произведуваат во Европа“, соопштија двете влади.
Мерц: Добар ден за возачите и работните места
Германскиот канцелар Фридрих Мерц го поздрави договорот како важен сигнал за автомобилската индустрија и за милионите работни места поврзани со неа.
„Добар ден за возачите и за работните места во Германија, Франција и Европа“, напиша Мерц на социјалните мрежи.
Тој оцени дека договорот испраќа позитивен сигнал до инвеститорите и производителите, кои во последните години се соочуваат со зголемени производствени трошоци и послаба побарувачка.
Францускиот претседател Емануел Макрон нагласи дека транзицијата кон почиста мобилност мора да се спроведува паралелно со заштитата на европските индустриски капацитети.
Според Макрон, целта е да се обезбеди намалување на емисиите, но без Европа да ја загуби автомобилската индустрија поради конкуренцијата од производителите надвор од Унијата.
Двете влади се надеваат дека нивниот заеднички пристап ќе овозможи побрзо постигнување договор меѓу земјите членки на Европската Унија.
Што се менува со правилото за 2035 година?
Првично, Европската Унија предвидуваше од 2035 година новите автомобили да имаат нулта емисија на јаглерод диоксид, мерка што практично ќе ја ограничеше продажбата на нови возила со класични мотори со внатрешно согорување.
Но, во декември 2025 година Европската комисија предложи ревизија на правилата.
Според тој предлог, автомобилските производители требаше да ги намалат емисиите за 90 проценти, а преостанатите десет проценти да ги компензираат преку користење нискојаглероден челик или обновливи горива.
Новиот германско-француски договор оди чекор понатаму.
Мерц и Макрон предлагаат целосно укинување на обврската за компензација на преостанатите десет проценти, со што производителите би добиле поголема слобода во изборот на технологиите.
Последниот предлог сè уште треба да биде одобрен на ниво на Европската Унија.
Ова значи дека производителите би можеле да продолжат со продажба на автомобили со конвенционални мотори, но ќе мора да ги усогласат просечните емисии на својата понуда со европските цели.
Кинеската конкуренција ја менува европската политика
Договорот доаѓа во време кога европската автомобилска индустрија се соочува со силна конкуренција од кинеските производители на електрични и хибридни автомобили.
Кинеските компании успеаја да го зголемат присуството на европскиот пазар со модели кои често се поевтини од европските конкуренти.
За традиционалните производители, меѓу кои „Фолксваген“, „Рено“, „БМВ“, „Мерцедес-Бенц“ и „Стелантис“, ова создава дополнителен притисок во период кога мора да вложуваат големи средства во електрификацијата на производството.
Европските производители предупредуваат дека пребрзото напуштање на класичните мотори би можело да доведе до губење работни места, затворање фабрики и намалување на конкурентноста.
Според деловниот весник „Ханделсблат“, договорот меѓу Берлин и Париз предвидува и нови механизми за поддршка на европското производство.
Меѓу нив се поттикнување на инвестициите, истражувањето, развојот на нови технологии и зајакнувањето на европските синџири на снабдување.
Франција бара поголема заштита на европското производство
Иако Германија подолго време се залагаше за олеснување на правилата за моторите со внатрешно согорување, Франција претходно беше повоздржана кон таквиот пристап.
Париз сметаше дека промените може да ги ослабат инвестициите во електрични автомобили.
Новиот компромис предвидува поголема флексибилност во климатските правила во замена за посилна поддршка на европското производство.
Според договорот, се предлага јавните субвенции, стимулациите за купување и дел од јавните набавки да бидат насочени кон автомобили произведени во Европа, со пропишано учество на европски компоненти.
Договорот отвора можност и за вклучување на Велика Британија во одредени програми, под услов да бидат исполнети критериуми за заемна трговска и инвестициска соработка.
Со ваквиот пристап Франција настојува европските јавни средства да бидат насочени кон создавање работни места и индустриски капацитети во Европа, наместо да се користат за субвенционирање увозни автомобили.
Последниот збор ќе го имаат европските институции
Иако Германија и Франција постигнаа политички договор, предложените измени не се автоматски усвоени на ниво на Европската Унија.
За нивно стапување во сила е потребна согласност од Советот на Европската Унија и Европскиот парламент.
Сепак, заедничката позиција на Берлин и Париз има значителна политичка тежина бидејќи двете земји се меѓу најголемите автомобилски производители во Европа.
Еколошките организации предупредуваат дека олеснувањето на правилата може да ги намали поттикнувањата за премин кон електрични автомобили и да ги отежне напорите за намалување на емисиите.
Автомобилската индустрија, пак, бара предвидливи правила што ќе овозможат истовремено задржување на работните места и развој на нови технологии.
Договорот меѓу Мерц и Макрон ја отвора можноста европските производители да продолжат со производство на автомобили со класични мотори и по 2035 година, но конечната одлука ќе зависи од преговорите меѓу европските институции.
За милиони европски возачи, исходот ќе одреди какви нови автомобили ќе можат да купуваат во следната деценија и колку брзо Европа ќе премине кон електрична мобилност.