Вработени во американската технолошка компанија „Мета“ разговарале за прикриена стратегија за дискредитација на социјалниот психолог Џонатан Хајт, чии истражувања и јавни настапи придонесоа за зголемен притисок врз владите да ја ограничат употребата на социјалните мрежи кај децата, објави британски „Гардијан“, повикувајќи се на документи доставени во американска судска постапка.
Според записниците од интерни состаноци, претставници на компанијата разгледувале како да ја поттикнат академската заедница да се дистанцира од Хајт и како неговите ставови да се претстават како недоволно веродостојни во медиумите.
Документите се дел од судски материјали поврзани со тужби што американски училишни окрузи ги водат против компанијата.
Во една од белешките се споменува стратегија означена како „whisper strategy“, односно тивка, неформална кампања за влијание врз ставовите на другите научници.
„Како да ја натераме академската заедница да се откаже од Хајт?“
Особено внимание привлекува записникот од состанок одржан на 8 март 2023 година.
Во него се наведува дека целта на лице именувано како „Куртис“ била да се најде начин академската заедница да го отфрли Хајт.
Според „Гардијан“, најверојатно станува збор за Куртис Коб, тогашен потпретседател за истражувања во „Мета“.
Во документот стои прашањето како другите академици би можеле да бидат поттикнати да се спротивстават на Хајт, така што медиумите повеќе нема да го сметаат за кредибилен извор.
Записникот наведува дека не се размислувало за гласна, јавна кампања, туку за активности што би се одвивале далеку од очите на јавноста.
Вработените, според документите, разговарале и за можноста други научници да објавуваат критички текстови против неговите истражувања.
Се споменува и лице со презиме „Гелман“, кое би можело да напише текст насочен против аргументите на Хајт.
Иако во документот не е наведено целосното име, американскиот професор по статистика и политички науки на Универзитетот Колумбија, Ендрју Гелман, кој претходно јавно ги критикувал ставовите на Хајт, неделава негирал каква било вмешаност во ваква кампања.
Гелман изјавил дека во минатото добивал средства од компанијата на Марк Закерберг без дополнителни услови, но дека никогаш не бил ангажиран да спроведе напад врз Хајт или да го анализира влијанието на социјалните мрежи врз менталното здравје на тинејџерите по барање на „Мета“.
Научникот што ја промени дебатата за социјалните мрежи
Џонатан Хајт е американски социјален психолог и автор на книгата „Анксиозната генерација“ (The Anxious Generation), објавена во 2024 година.
Во книгата тој тврди дека масовното ширење на паметните телефони и социјалните мрежи придонело за криза на менталното здравје кај младите.
Хајт се залага за строги ограничувања на пристапот до социјалните мрежи за деца помлади од 16 години, како и за забрана на паметните телефони во училиштата.
Неговите ставови добија значително влијание во меѓународната дебата за дигиталната безбедност на децата.
Австралија воведе ограничувања на пристапот до социјалните мрежи за помладите од 16 години, додека и во Велика Британија се разгледуваат слични мерки.
Британскиот министер за здравство во тоа време, Вес Стритинг, претходно го поканил Хајт да разговара со владини претставници за можните ограничувања.
Сепак, во научната заедница постои дебата околу обемот на влијанието на паметните телефони и социјалните мрежи врз менталното здравје на младите. Критичарите на Хајт сметаат дека достапните истражувања не секогаш овозможуваат јасно утврдување на причинско-последична врска.
Хајт: Кога не можат да ги оспорат доказите, го напаѓаат гласникот
Во реакција за технолошкиот портал „Верџ“, Хајт изјавил дека не е изненаден од откритијата.
„Кога компаниите не можат да ги оспорат доказите, го напаѓаат гласникот“, изјавил тој.
Според „Гардијан“, спорните белешки биле составени во 2023 година, пред објавувањето на неговата книга, и се однесувале на негов претходен текст во кој анализирал научни истражувања.
Останува нејасно дали „Мета“ презела конкретни активности за спроведување на идеите опишани во документите.
Британскиот весник побарал коментар од компанијата, но во објавениот извештај не е наведена нејзина реакција.
Откритијата повторно го отвораат прашањето за влијанието на големите технолошки компании врз научната и јавната дебата за безбедноста на децата на интернет.
Судските документи покажуваат дека во рамките на „Мета“ се разгледувале начини за оспорување на влијателен критичар на компанијата. Но, тие сами по себе не докажуваат дека била организирана или спроведена координирана кампања против него.