Заменичката на генералниот секретар на НАТО, Радмила Шекеринска, во понеделникот истакна дека е потребна посилна соработка меѓу НАТО и ЕУ за справување со растечките безбедносни закани, вклучувајќи ја воената агресија на Русија и проширувањето на одбранбените капацитети на Кина. Говорејќи на годишната конференција на Европската одбранбена агенција во Брисел, Шекеринска го нагласи заедничкото одговорност на трансатлантските партнери за зајакнување на инвестициите и производството во одбраната.
„Трансатлантската соработка нè прави сите посилни“, рече Шекеринска. „Во овој опасен период за нашата безбедност, зголемувањето на нашата соработка е од суштинско значење и тоа треба да биде наша заедничка цел.“
Ескалација на глобалните закани
Шекеринска предупреди на зголемените предизвици од Русија и Кина. Русија, како што рече, е „во воена состојба“, издвојувајќи рекордни една третина од националниот буџет за одбрана и зголемувајќи го производството на оружје. Во меѓувреме, Кина брзо ги гради своите сили, инвестира во разрушувачки технологии и го проширува својот нуклеарен арсенал без транспарентност или ограничувања.
Таа исто така посочи на други постојани закани, како што се тероризмот, нуклеарната пролиферација, сајбер-нападите и климатските промени, потенцирајќи ја итноста на засилена соработка меѓу НАТО и ЕУ.
Повик за зголемување на трошоците и производството во одбраната
Шекеринска ја нагласи потребата сојузниците на НАТО да го надминат сегашниот праг за трошење од 2% од БДП за одбрана, истакнувајќи дека „тоа повеќе не е доволно.“ Таа повика на забрзување на производството на клучни одбранбени капацитети, посочувајќи дека европската индустрија е премногу бавна, фрагментирана и недоволна.
„Она што е уште поопасно е дека ако не промениме, ако не бидеме побрзи и ако не трошиме повеќе и подобро, ризикуваме да заостанеме зад Русија“, рече таа.
Таа ги поздрави напорите на ЕУ за зајакнување на одбранбената подготвеност и индустриската база, но нагласи дека е важно да се избегне дуплирање на напорите и да се поттикне поголема синергија помеѓу иницијативите на НАТО и ЕУ.
Примери за ефективна соработка
Шекеринска ги истакна успешните примери на соработка меѓу НАТО и ЕУ, како што е мултинационалната флота за танкерски транспорт, која ја комбинира координацијата на Европската одбранбена агенција со набавките и одржувањето од НАТО. Таа повика на реплицирање на вакви заеднички проекти за максимизирање на ресурсите и ефикасноста.
„НАТО и Европската унија имаат сите причини да работат уште поблиску заедно“, рече Шекеринска, додавајќи дека искористувањето на силите и експертизата на двете страни е од суштинско значење за безбедноста низ евроатлантскиот регион.
Подготовки за самитот на НАТО
Гледајќи кон Самитот на НАТО во Хаг во јуни, Шекеринска рече дека трошењето за одбрана и производството ќе останат клучни приоритети за генералниот секретар Марк Руте. Таа ги повика сојузниците да дејствуваат брзо за да одговорат на зголемените безбедносни барања.
„Мораме да бидеме подобри. И мораме да го направиме тоа брзо“, заклучи таа.
Годишната конференција на Европската одбранбена агенција се фокусираше на „Новите хоризонти во одбраната на ЕУ“ и собра одбранбени лидери за да дискутираат за еволуирачките предизвици и решенија за соработка во безбедносниот домен.