Советот на Европската унија во вторник усвои препорака за создавање заедничка рамка за украинските раселени лица, која предвидува постепен премин од привремена заштита кон други престојни статуси и подготовка за одржливо враќање во Украина кога ќе се создадат услови.
„ЕУ подготвува координиран пристап за денот кога ќе биде можно украинскиот народ да се врати дома и да ја обновува својата земја,“ изјави Кааре Дибвад Бек, данскиот министер за имиграција и интеграција.
Препораката содржи мерки за:
- обезбедување информации за раселените лица,
- координација и размена на податоци меѓу земјите членки и Украина,
- можност украинските бегалци да аплицираат за национални дозволи за престој по основ на работа, образование или семејни причини, доколку ги исполнуваат условите.
Раселените лица ќе можат да побараат и статуси според правото на ЕУ, на пример за висококвалификувана работа, но не можат истовремено да уживаат привремена заштита и друг статус.
Препораката повикува и на поддршка за доброволни враќања преку програми ограничени во време, во координација со украинските власти. Земјите членки треба да овозможат и т.н. „истражувачки посети“ во Украина, како и да ги продолжат правата поврзани со домување, здравствена заштита и образование за лицата кои учествуваат во програмите за доброволно враќање.
ЕУ ќе поттикнува воспоставување информативни кампањи и „Unity Hubs“ – центри за поддршка на Украинците во земјите членки, кои ќе нудат помош со документи и советување за вработување.
Од март 2022 година повеќе од 4 милиони Украинци уживаат привремена заштита во ЕУ, која ќе трае најмалку до 4 март 2027. Системот на привремена заштита го намалува притисокот врз националните азилни системи бидејќи лицата не мора да поднесуваат индивидуални барања за азил.