Воената парада организирана денеска пред Палатата „Србија“ во Белград, во рамки на одбележувањето на Деновите на српското единство и знамето, предизвика остри реакции и дебата дали Армијата на Србија стои на страната на народот или на власта.
Настанот, насловен „Сила на единството“, собра околу 10.000 учесници, со прикажување на 2.500 единици оружје и воена опрема, повеќе од 600 возила, 70 летала и 20 пловни објекти. Но додека официјалната церемонија се одвиваше, група студенти се обиде да одржи собир на поддршка за припадниците на армијата. Тие велат дека биле попречени од припадници на Жандармеријата, кои ги потиснале и опколиле, не дозволувајќи им да присуствуваат на парадата.
„Парадата покажа страв од контрастот“
Политичкиот аналитичар Драгомир Анѓелковиќ изјави дека студентите биле спречени да влезат на парадата од повеќе причини.
„Прво, нивниот број ќе растеше и можеше да ја надмине однапред организираната и режирана публика која изгледаше како статисти во филм за тоталитарни режими. Контрастот меѓу тие луѓе и студентите, кои делуваат природно и спонтано, е она од што власта се плаши“, рече тој.
Според него, присуството на студентите можело да испрати порака дека младите не сакаат повеќе да трпат диктатура. „Дел од војниците можеби ќе се охрабреа со некаков гест да ја изразат својата поддршка, што ќе ја прикаже ранливоста на владејачкиот естаблишмент,“ додаде Анѓелковиќ.
Тој смета дека редовните војници и офицери, како дел од народот, не го поддржуваат претседателот Александар Вучиќ, но воениот врв е врзан за интересите на Српската напредна партија. „Во такви услови изгледа како армијата да го поддржува режимот, но фактот што студентите беа спречени да присуствуваат покажува дека власта стравува од рушење на својата кула од карти,“ рече аналитичарот.
Опозициски критики: „Злоупотреба на армијата“
Мирослав Паровиќ, лидер на Народниот слободарски покрет, оцени дека властите спречиле граѓани и студенти да присуствуваат поради „параноја“ на Вучиќ.
„Стравот да не се повтори скандирањето од стадионот на мечот Србија – Англија беше толку голем што тој прифати да се обрука и да има трипати помалку публика од учесници,“ рече Паровиќ. Тој додаде дека 300-метарската знамиња со пет бои била симболичен крај на „представата во која Армијата на Србија беше злоупотребена за подигање на рејтингот на претседателот“.
Пратеникот Милош Парандиновиќ, лидер на движењето „Ново лице на Србија“, рече дека Вучиќ веќе 13 години ја гради својата власт врз поделби, омраза и насилство.
„И армијата и полицијата, заедно со остатокот од институциите, се ставени под капата на СНС. Тоа е игра на човек кој сака да се прикажува како ‘врховен командант’, а ќе не чини над 15 милиони евра,“ рече тој, додавајќи дека уште два милиона евра се потрошени за обновување на патиштата оштетени од подготовките.
Парандиновиќ обвини дека армијата е сведена на средство за политичка промоција и дека „само во Вучиќева Србија е можно армијата да биде толку понижена и обезглавена“.
Армијата и граѓаните – различни перцепции
Студентите најавија дека нивниот собир ќе биде свечен и ќе значи поддршка на војниците кои, како што велат, „чесно служат на Србија“. Наместо тоа, беа блокирани и потиснати од полицијата.
Критичарите тврдат дека воената парада само ја потврди поделбата помеѓу армијата како институција и делови од јавноста кои ја гледаат како алатка на власта.