Европската унија мора „да си ја заврши домашната задача“ и да ја искористи историската можност за зајакнување на глобалната улога на еврото на сметка на американскиот долар, изјави во понеделникот претседателката на Европската централна банка (ЕЦБ), Кристин Лагард.
Обраќајќи се пред Комитетот за економија на Европскиот парламент, Лагард рече дека сегашната геополитичка нестабилност ѝ дава на Унијата „уникатна можност… да ја зајакне улогата на еврото на глобалната сцена“.
„Светот е во транзиција,“ изјави таа. „Геополитичките промени и зголемената политичка неизвесност нѐ потсетуваат дека глобалната позиција на ниту една валута не е загарантирана – таа мора да се заслужи.“
Изјавата доаѓа во време кога политиките на американскиот претседател Доналд Трамп – вклучително и воведувањето високи царини и нападите врз независноста на Федералните резерви – предизвикаа длабока загриженост кај инвеститорите за иднината на доларот, кој доминира во глобалните финансии од Втората светска војна.
Доларот изгуби речиси 12% од својата вредност во однос на еврото од почетокот на годината, бидејќи инвеститорите се обидуваат да се заштитат од американската политичка неизвесност со намалување на вложувањата во средства номинирани во долари.
И покрај падот, доларот сè уште сочинува околу 60% од глобалните девизни резерви, далеку пред еврото со 20%, а уште повеќе од кинескиот јуан, кој учествува со околу 2%.
Во меѓувреме, повеќе земји надвор од Западот – меѓу нив и членките на групата БРИКС, како Кина и Русија – во последниве години се обидуваат да го „оддоларизираат“ глобалниот платен систем, и покрај заканите на Трамп дека ќе воведе 100% царини за држави што се дистанцираат од американската валута.
Поголемата глобална употреба на еврото би овозможила компаниите, домаќинствата и владите во еврозоната да уживаат пониски трошоци за задолжување, истакна Лагард – слично како што глобалната побарувачка за средства во долари ѝ овозможи на Вашингтон „неразумна привилегија“ на ниски каматни стапки и покрај растечките буџетски дефицити.
За тоа да се постигне, Европа мора да „ги зајакне своите темели“, рече Лагард, наведувајќи ги како приоритети интеграцијата на пазарите на капитал, заштитата на независноста на централните банки, продлабочувањето на трговските врски со трети земји, развојот на „дигитално евро“ независно од американската платежна инфраструктура и издавањето на „безбеден и ликвиден заеднички долг на ЕУ“.
„Еврото може да биде повеќе од валута на континентот и симбол на единство – може да стане глобална сидрена точка на доверба,“ додаде Лагард. „Нашите креатори на политики треба да помогнат таа визија, тој сон, да се претвори во реалност.“