Европската Унија повторно го повика Скопје да ги спроведе уставните измени со кои бугарската заедница ќе биде вклучена во Уставот, со цел да се деблокира процесот на пристапување кон ЕУ. Повиците доаѓаат непосредно по првиот круг на локалните избори, во период кога земјата се соочува со политички предизвици и засилен меѓународен притисок.
„Уставните измени ќе го отворат патот за вистинско започнување на преговорите. Северна Македонија е дел од пристапниот процес, но преговорите фактички сè уште не се започнати. Важно е тоа да се случи наскоро, за земјата да остане на европскиот пат,“ изјави европратеникот и известувач за Северна Македонија, Томас Вајц, за Европската новинска редакција (ЕНР).
Вајц потсети дека земјата останува блокирана поради спорот со Бугарија, која бара уставно вметнување на бугарската заедница како услов за отворање на преговарачките поглавја.
Софија очекува помош од Будимпешта
Бугарскиот претседател Румен Радев изјави дека очекува Унгарија да помогне во убедувањето на македонската влада да ги прифати уставните измени. По средбата со својот унгарски колега Тамаш Шујок, Радев нагласи дека прифаќањето на Бугарите во Уставот е „неповратен услов за почеток на преговорите за членство во ЕУ“.
Унгарија е еден од најблиските партнери на актуелната владејачка партија ВМРО-ДПМНЕ, која има тесни односи со партијата Фидес на премиерот Виктор Орбан. Будимпешта во последната година одржа две заеднички владини седници со Скопје и одобри кредит од една милијарда евра преку својата Експорт-импорт банка.
Во Унгарија и натаму живее во политички азил поранешниот премиер Никола Груевски, кој избега од Северна Македонија во 2018 година по осудата за злоупотреба на службена положба.
Очекувања кон Брисел
Скопје, пак, очекува поддршка од Брисел за надминување на застојот. Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова побара „креативно решение“ од ЕУ за излез од блокадата, при средбата со претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен минатата недела.
Фон дер Лајен ја повтори пораката дека „топката е во дворот на Северна Македонија“ и дека „следниот и единствен чекор пред отворање на преговорите е усвојувањето на уставните измени“.
Премиерот Христијан Мицкоски изјави дека неговата влада очекува јасни гаранции од ЕУ дека промената на Уставот ќе биде последното барање од страна на Софија.
Политички аналитичари: по изборите, фокусот се враќа на евроинтеграциите
По првиот круг на локалните избори, аналитичарите оценуваат дека прашањето за евроинтеграциите ќе се врати високо на агендата. Политичкиот аналитичар Владимир Божиновски изјави за Радио Слободна Европа дека не очекува предвремени парламентарни избори, бидејќи тоа би го одложило целиот процес на пристапување.
Слично мислење сподели и директорката на Институтот за европска политика – Скопје, Симонида Кацарска, според која „постизборниот период е клучен за враќање на евроинтеграциите во фокусот на сите институции, и на политичко и на техничко ниво“.
Вториот круг на локалните избори е закажан за 2 ноември, кога ќе се избираат градоначалници во општините каде што немаше победник во првиот круг.