Резултатите од локалните избори во Северна Македонија покажуваат драматичен пад на Социјалдемократскиот сојуз (СДСМ), кој по повеќе од една деценија на власт ризикува да стане маргинален политички фактор, додека десничарската ВМРО-ДПМНЕ го зацврстува своето водство на локално ниво.
Според прелиминарните резултати, ВМРО-ДПМНЕ освои 32 градоначалнички места во првиот круг, додека СДСМ само три – најслаб резултат на партијата од 1990-тите наваму. Втор круг ќе се одржи во 33 општини, а повторување на изборите е закажано во три.
Иако со помалку гласови од претходните избори, ВМРО-ДПМНЕ успеа да ја прошири локалната база на власт, освојувајќи мнозинство советници во Град Скопје и во повеќето скопски општини. Според изборните податоци, СДСМ мнозинство има само во општината Центар.
Во главниот град, резултатите беа особено болни за социјалдемократите: СДСМ стана петта партија по бројност на гласови, со над 28.000 помалку отколку на локалните избори во 2021 година.
Иако партијата на премиерот Венко Филипче тврди дека „разликата со ВМРО-ДПМНЕ е намалена“, повеќето аналитичари оценуваат дека станува збор за „историски дебакл“ кој го доведува во прашање идентитетот и иднината на најголемата проевропска партија во земјата.
„СДСМ ја губи традиционалната урбана поддршка и се повлекува кон периферијата на политичката сцена“, вели за Ројтерс еден скопски аналитичар. „Падот е поголем од растот на ВМРО-ДПМНЕ, што укажува на општа демобилизација на левиот електорат.“
Паралелно, антиестаблишмент партијата Левица не успеа да го капитализира незадоволството од двете најголеми партии, задржувајќи стабилен, но ограничен број гласови. Движењето ЗНАМ, кое се појави како нова опозициска сила, изгуби дел од минатогодишната поддршка.
Според податоците на Државната изборна комисија, четирите најголеми партии – ВМРО-ДПМНЕ, СДСМ, Левица и ЗНАМ – освоиле речиси 200.000 гласови помалку отколку на парламентарните избори во 2024 година, што укажува на зголемен политички замор меѓу гласачите.
И додека ВМРО-ДПМНЕ ја нарече победата „историска потврда на довербата“, СДСМ најави „рестарт и внатрешна консолидација“, инсистирајќи дека останува „втора најсилна политичка опција во државата“.
Меѓутоа, резултатите отвораат клучно прашање – дали ова е крај на ерата на СДСМ како водечка политичка сила во Северна Македонија, и почеток на период во кој таа ќе се бори за релевантност на политичката мапа на земјата.