Конзервативната ВМРО-ДПМНЕ освои 33 градоначалнички места во првиот круг од локалните избори во Северна Македонија, зацврстувајќи ја својата позиција како доминантна политичка сила во земјата пред следните парламентарни избори.
Иако бројот на освоени гласови е нешто помал во споредба со парламентарните избори од минатата година, резултатот претставува значителен напредок во однос на претходните локални избори од 2021 година, кога партијата победи во 42 општини.
Партискиот штаб во Скопје славеше до доцна во ноќта, додека лидерот на партијата и премиер, Христијан Мицкоски, ги нарече резултатите „триумф на народот“.
СДСМ со тежок пораз
„Имаме победи во општини кои беа бастиони на СДСМ. Политиките на етноцентризам и национализам се поразени, а се отвора прашањето за реформи во опозицијата,“ изјави Мицкоски.
Во главниот град, кандидатот на ВМРО-ДПМНЕ, Орце Ѓорѓиевски, обезбеди силно водство, но за конечна победа ќе се соочи во вториот круг со кандидатот на левичарската партија Левица, Амар Мециновиќ.
Левоцентристичкиот Социјалдемократски сојуз на Македонија (СДСМ) освои само три општини – Крива Паланка, Кривогаштани и Богданци – што претставува најслаб резултат на партијата во последната деценија. Кандидатката за Скопје, Каја Шукова, заврши четврта, зад Ѓорѓиевски, Мециновиќ и Башким Бакиу од коалицијата ВЛЕН.
„Овој резултат не е оној што го посакувавме, но има знаци на консолидација во некои општини,“ изјави партискиот лидер Венко Филипче, признавајќи дека партијата се соочува со сериозен пад на поддршката.
ДУИ и ВЛЕН доминантни во албанските општини
Во општините со мнозинско албанско население, резултатите го потврдија водството на двете албански коалиции. Во Сарај, Демократската унија за интеграција (ДУИ), дел од коалицијата Национална алијанса за интеграција (НАИ), освои 10 советнички места, додека коалицијата ВЛЕН 9. Во Чаир, ВЛЕН води со 14 советници, наспроти 11 на НАИ.
Во општина Шуто Оризари најмногу советници има Унијата на Ромите, додека ВМРО-ДПМНЕ и ВЛЕН делат по четири места.
ВМРО-ДПМНЕ освои најголем број советнички места во Градот Скопје – 18 од вкупно 45. По шест советници добија НАИ, Левица и ВЛЕН, додека СДСМ остана со само петмина. Независните групи освоија две места.
Партијата доминира и во шест од десетте скопски општини, меѓу кои Кисела Вода, Гази Баба, Аеродром и Ѓорче Петров, каде што мнозинството е убедливо. СДСМ има предност само во Центар, со осум советници, еден повеќе од ВМРО-ДПМНЕ.
И двајцата кандидати на новоформираната партија ЗНАМ – Максим Димитриевски во Куманово и Мирослав Лабудовиќ во Центар – обезбедија пласман во вториот круг, што ја потврдува тенденцијата на раст на независните и алтернативните политички движења.
ВМРО-ДПМНЕ со 12.000 гласа повеќе од 2021, СДСМ со пад од 111.000
Според податоците на Државната изборна комисија, ВМРО-ДПМНЕ освои околу 301.000 гласа за советничките листи во сите општини, или 12.000 повеќе отколку во 2021 година. СДСМ доби околу 126.000 гласа – 111.000 помалку од пред четири години.
ДУИ (НАИ) доби околу 114.000 гласа, ВЛЕН 92.000, а Левица 58.000. Коалицискиот партнер на ВМРО-ДПМНЕ, ЗНАМ, собра околу 39.000 гласа, а новата коалиција Искуство за успех – 13.000.
Резултатите ја потврдуваат променетата политичка рамнотежа во Северна Македонија, каде што десниот блок предводен од ВМРО-ДПМНЕ значително го зголеми влијанието на локално ниво. Поразот на СДСМ дополнително го зголемува притисокот врз Филипче да спроведе кадровски и програмски реформи.
Додека вториот круг ќе ја одреди судбината на клучни општини како Скопје и Куманово, трендот укажува дека опозициските партии и граѓанските иницијативи стануваат фактор што може да ја редефинира политичката сцена пред следните парламентарни избори.