Северна Македонија и Бугарија потпишаа историски договор за изградба на долгоочекуваниот железнички Коридор 8, кој ќе овозможи директно поврзување меѓу главните градови Скопје и Софија, проект што се оценува како клучен чекор за регионална интеграција и економски развој.
Церемонијата за потпишување се одржа на железничката станица Ѓуешево, каде што вицепремиерот и министер за транспорт на Северна Македонија, Александар Николоски, и министерот за регионален развој на Бугарија, Гроздан Караџов, ги ставија своите потписи на договорот.
„Ова поврзување меѓу Скопје и Софија ќе донесе значајни социјални и економски придобивки за целиот регион“, изјавија министрите во заедничко соопштение.
Поддршка од ЕУ и меѓународните институции
Валентина Суперти, директорка на Директоратот за Западен Балкан во Европската комисија, изјави дека проектот има „стратешко значење не само за Северна Македонија и Бугарија, туку и за целиот Западен Балкан“.
Европската унија обезбедува финансиска поддршка како дел од својата поширока стратегија за зголемена регионална поврзаност и економски развој. На церемонијата присуствуваа претставници од Европската комисија, НАТО, САД, Европската инвестициска банка, Европската банка за обнова и развој и Светската банка.
Амбасадорката на САД, Анџела Агелер, исто така беше присутна, што ја нагласува геополитичката важност на проектот во актуелниот регионален контекст.
Детали за изградбата
Договорот предвидува изградба на меѓуграничен железнички тунел со вкупна должина од 2,4 километри — 1.189 метри на македонска територија и 1.194 метри на бугарска. Коридорот 8, кој ги поврзува Јадранското и Црното Море, ќе и овозможи на Северна Македонија директен пристап до два мориња, со што ќе се зголеми нејзината економска конкурентност.
Изградбата на пругата започна во 1994 година и се смета за проект од национален интерес. Првата делница, Куманово–Бељаковце (30,8 км), е веќе завршена со инвестиција од 40,5 милиони евра. Втората делница, Бељаковце–Крива Паланка (34 км), е завршена 35% и се очекува да биде готова до крајот на 2026 година, со вредност од над 155 милиони евра.
Последната делница, од Крива Паланка до бугарската граница, ќе вклучува 22 тунели и 52 моста, меѓу кои и главниот меѓуграничен тунел. Јавниот повик за избор на изведувач се очекува да биде објавен следниот месец.
Стратешко и економско значење
Коридорот 8 се смета за стратешки транспортен правец на НАТО и се очекува да го зголеми товарниот сообраќај за повеќе од 30%, а патничкиот за 20–25% во првите години од функционирањето. Проектот ќе овозможи побрз и поевтин транспорт на стоки и патници, ќе го поттикне развојот на трговијата, туризмот и инвестициите, и ќе ја зајакне регионалната интеграција.
Договорот претставува значаен исчекор за Северна Македонија и Бугарија, потврдувајќи ја нивната заложба за подобра инфраструктурна поврзаност, економски раст и долгорочна стабилност во регионот.