Земјите членки на Европската унија се согласија неопределено да ги имобилизираат руските државни средства во износ до 210 милијарди евра, замрзнати од почетокот на целосната инвазија на Русија врз Украина, со цел да се олесни планот за заем за поддршка на Киев, изјавија европски дипломати.
Најголемиот дел од средствата се чуваат во белгиската клириншка институција „Евроклир“, а лидерите на ЕУ се очекува да се обидат да постигнат договор на самит следната недела за нивна употреба како гаранција за заем што би помогнал во финансирањето на украинската војска и економија.
По речиси четири години војна, Украина се соочува со сериозен недостиг на средства и, според проценките, ќе ѝ бидат потребни околу 135,7 милијарди евра во наредните две години. Европската унија има цел да обезбеди околу две третини од таа сума, но Москва го обвинува Брисел за „кражба“.
Руската централна банка во петокот соопшти дека поднела тужба против „Евроклир“ пред суд во Москва, како одговор на плановите на ЕУ. Европскиот комесар за економија Валдис Домбровскис изјави дека финансиските институции во ЕУ се „целосно заштитени“ од правни постапки.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски оцени дека е „праведно“ замрзнатите руски средства да се искористат за обнова на штетите предизвикани од војната. „Фер е руските замрзнати средства да се користат за обнова на она што Русија го уништи“, изјави тој. Германскиот канцелар Фридрих Мерц рече дека тие средства ќе ѝ овозможат на Украина „ефикасно да се заштити од идни руски напади“.
Белгија, каде што се наоѓа најголемиот дел од средствата, изрази сериозни резерви поради можните правни и финансиски ризици. Белгискиот премиер Барт де Вевер изјави дека неговата земја ќе побара „цврсти и оправдани гаранции“ пред да даде согласност, предупредувајќи дека евентуални судски пресуди против Белгија би можеле да ѝ нанесат огромни финансиски штети.
Како клучен чекор, амбасадорите на ЕУ се согласија руските средства да останат замрзнати на неопределено време, користејќи итна клаузула од Договорите на ЕУ, со што се укинува обврската за нивно обновување на секои шест месеци. Одлуката ќе важи додека постои „непосредна закана за економските интереси на Унијата“ или додека Русија не ги исплати целосно воените репарации кон Украина.
Шведската министерка за финансии Елизабет Свантесон оцени дека одлуката е „важен чекор за обезбедување поголема поддршка за Украина и заштита на европската демократија“.