Приходите на 100-те најголеми производители на оружје и воени услуги достигнале рекордни 679 милијарди долари во 2024 година, зголемување од 5.9 отсто според новите податоци на Стокхолмскиот меѓународен институт за мировни истражувања (СИПРИ).
СИПРИ соопшти дека скокот на приходите е поттикнат од војните во Украина и Газа, растечките геополитички тензии и забрзаната модернизација на армиите. За прв пат од 2018 година, сите пет најголеми светски производители забележале раст.
„Производителите капитализираат на огромната побарувачка. Но, и покрај проширувањето на капацитетите, индустријата се соочува со сериозни предизвици кои може да ги одложат испораките и да ги зголемат трошоците,“ рече Лоренцо Скарацато, истражувач во СИПРИ.
САД: Раст на приходите, но проектите каснат и поскапуваат
Американските компании оствариле комбинирани приходи од 334 милијарди долари, 3.8 проценти повеќе од 2023 година. Локид Мартин, Нортроп Груман и Џенерал Динамикс се меѓу оние со најголем раст.
Но, клучни програми како F-35, подморницата Columbia-class и новата интерконтинентална ракета Sentinel ICBM се соочуваат со сериозни доцнења и пробиени буџети.
„Овие доцнења ќе влијаат врз американското воено планирање и ќе го отежнат обидот да се контролира растот на воените трошоци,“ оцени истражувачот Сјао Лијанг.
Европа: Историски раст, но ризик од недостиг на критични материјали
Европските производители (без Русија) бележат 13% раст, достигнувајќи 151 милијарда долари. Растот се должи на побарувачката поттикната од војната во Украина.
Чешката компанија Czechoslovak Group бележи најголемо годишно зголемување – 193% – достигнувајќи 3.6 милијарди долари, главно благодарение на големите нарачки за Украина.
Но, европската индустрија предупредува дека зависноста од критични минерали може да стане ограничувачки фактор. Пред 2022 година, Airbus и Safran покривале половина од потребите за титаниум со увоз од Русија.
Русија: Приходи растат и покрај санкциите
Руските гиганти Ростех и Обединетата корпорација за бродоградба ги зголемија приходите за 23% на вкупно 31.2 милијарди долари, иако санкциите предизвикуваат недостаток на делови и хроничен недостиг на квалификувана работна сила.
„Руската индустрија е поотпорна отколку што многумина очекуваа,“ изјави Диего Лопес да Силва од СИПРИ.
Азија и Океанија: Проблемите во Кина го влечат регионот надолу
Приходите во регионот паднале за 1.2% на 130 милијарди долари, главно поради 10% пад кај кинеските компании. Најголем е ударот врз NORINCO, чиј промет е намален за 31%.
Задржаните и откажани воени договори поради антикорупциски истраги го продолжуваат периодот на неизвесност за кинеската модернизација.
Спротивно на тоа, јапонските и јужнокорејските компании бележат силен раст: 40% и 31%, поттикнати од европски и домашни нарачки.
Блискиот Исток: Рекорден број компании во Топ 100
Прв пат во историјата, девет компании од Блискиот Исток се во Топ 100, со вкупни приходи од 31 милијарди долари.
Израелските производители бележат 16% раст, и покрај меѓународниот притисок поради војната во Газа.
Турција има пет компании во листата и вкупни приходи од 10.1 милијарди долари. ОАЕ-гигантот EDGE Group пријавува 4.7 милијарди долари.
Други трендови
- Индија: 8.2% раст до 7.5 милијарди долари.
- Германија: 36% раст поради огромната побарувачка за ПВО системи и оклопни возила.
- SpaceX првпат влегува во Топ 100 со приходи од 1.8 милијарди долари од воени услуги.
- Индонезија првпат има претставник – DEFEND ID со 39% раст.