Амбасадорите на земјите-членки на Европската унија ќе одржат итни разговори во недела откако американскиот претседател Доналд Трамп се закани со воведување растечки царини за неколку европски држави доколку Вашингтон не добие дозвола да го купи Гренланд, соопштија официјални лица на ЕУ.
Кипар, кој го држи ротирачкото шестмесечно претседателство со ЕУ, соопшти доцна во саботата дека свикал состанок на амбасадорите од 27-те земји-членки, кој треба да започне во 17:00 часот по средноевропско време (16:00 GMT).
Во објава на својата платформа Truth Social во саботата, Трамп најави дека САД ќе воведат царина од 10% од 1 февруари за сите стоки што се увезуваат од Данска, Норвешка, Шведска, Франција, Германија, Обединетото Кралство, Холандија и Финска. Тој додаде дека царината ќе се зголеми на 25% од 1 јуни.
„Оваа царина ќе се наплатува сè додека не се постигне договор за целосно и комплетно купување на Гренланд“, напиша Трамп.
Гренланд е автономна територија на Данска и партнер во НАТО. Трамп во повеќе наврати изјави дека Соединетите Држави имаат потреба од контрола врз арктичкиот остров од безбедносни причини, тврдење што беше отфрлено од Данска и од другите американски сојузници.
Европските лидери остро реагираа, оценувајќи ја заканата како неприфатлива и предупредувајќи на сериозна штета за трансатлантските односи.
Министерот за надворешни работи на Данска, Ларс Локе Расмусен, изјави дека изјавите на Трамп биле изненадување, посочувајќи дека неодамна имало разговори меѓу дански претставници и високи американски функционери.
„Претходно оваа недела имавме конструктивна средба со потпретседателот Венс и со државниот секретар Рубио“, напиша Расмусен на социјалните мрежи. „Целта на зголеменото воено присуство во Гренланд е зајакнување на безбедноста во Арктикот.“
Трамп, исто така, тврдеше дека сили од осум европски земји „пристигнале во Гренланд, за цели кои не се познати“, што се толкува како алузија на распоредувањето на сили од НАТО-сојузниците на островот оваа недела, по засилената реторика од Вашингтон.
Во Велика Британија, министерката за култура Лиза Ненди изјави дека ставот на Лондон за Гренланд е „непреговарачки“ и дека предложените американски царини се „целосно погрешни“.
„Ќе разговараме со нашите американски партнери, но нашиот став е многу јасен“, изјави таа за Sky News.
Шпанскиот премиер Педро Санчез предупреди дека секоја воена акција на САД против Гренланд би го поткопала НАТО и би ѝ одела во прилог на Русија.
„Американска инвазија на Гренланд би го направила Владимир Путин најсреќниот човек на светот“, изјави Санчез во интервју за весникот La Vanguardia. „Тоа би ја легитимизирало руската инвазија на Украина и би значело смртен удар за НАТО.“
Официјални лица на ЕУ изјавија дека на итниот состанок ќе се разгледаат можните одговори и следните чекори, во услови на, како што велат дипломатите, сериозна ескалација на тензиите со Вашингтон.