Министерството за правда на Северна Македонија го одби барањето на 385 албански студенти да полагаат испит по право на албански јазик, аргументирајќи дека тоа е во спротивност со Уставот и со важечките закони, вклучувајќи го Законот за испитот по право.
Во долга официјална реакција, министерството наведува дека иако албанскиот јазик и неговата азбука се официјални јазици, Законот за испитот по право не содржи одредби кои дозволуваат полагање на испит на друг јазик освен на македонски. Министерството истакнува дека активно познавање на македонскиот јазик е основен предуслов за влез во правните професии, вклучувајќи судии, обвинители и адвокати.
„Проверката на активно познавање на македонскиот јазик се врши исклучиво преку полагање на испит на македонски јазик“, изјавија од министерството за телевизијата Шења, нагласувајќи дека ова е во согласност со законите за судовите, јавното обвинителство, адвокатурата, извршувањето и нотарството.
Барањето на албанските студенти предизвика реакции и од амбасадорот на Албанија во Скопје, Денион Мејдани, кој ја оцени нивната иницијатива за еднаков пристап до образование и правни професии како дел од поширока дебата за практична примена на законски загарантирани права и ефективно функционирање на институциите.
Петицијата на 385 студенти од три правни факултети (ТУ, УЈИЕ, УМТ) беше поднесена до Министерството за правда, Агенцијата за спроведување на јазиците, Инспекторатот за употреба на јазиците, Претседателот на Собранието и Првиот заменик-премиер. Алијансата за Албанците го изрази својот целосен протест против официјалното одбивање на Министерството.
Документот на Министерството наведува дека испитот по право претставува филтер за правните професии и затоа треба да се полага на македонски јазик. Универзитетскиот професор по уставно право, Јетон Шасивари, остро реагираше против одбивањето, оценувајќи ја реакцијата на министерот Игор Филков како „површно познавање на материјата“ и „лажно оправдување“, нагласувајќи дека Законот за испитот по право не го забранува користењето на албанскиот јазик и дека сертификатите можат да бидат двојазични согласно постоечката регулатива.
Експертите по образование и право наведуваат дека полагањето на испит по право на албански јазик не претставува ризик за правниот систем, а земји во Европа и пошироко, како Канада, Белгија и Швајцарија, овозможуваат испити на повеќе официјални јазици за да го отсликаат демографскиот состав.
Првиот заменик-премиер, Беким Сали, истакна дека актуелниот закон има недостатоци и ја поддржува иницијативата на студентите испитот да може да се полага и на албански јазик. Тој додаде дека ова не е прашање на привилегија, туку уставно и законско право, нагласувајќи дека непочитувањето ја намалува довербата и можностите за еднаков напредок на албанските студенти во правосудството.
Одлуката на Министерството, според ДУИ и Алијансата за Албанците, претставува институционална бариера за напредокот на албанските кадри и го ограничува еднаквото претставување во судството. Активистите и студентите најавуваат дека ќе продолжат да бараат поддршка на политичко и институционално ниво, гледајќи го ова не само како борба за еден испит, туку за достоинство и еднаквост.