Цените на нафтата во понеделникот повторно пораснаа, при што Брент надмина 116 долари за барел и се движи кон рекорден месечен скок од речиси 60%, откако американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека би сакал САД да „ја преземат нафтата“ во Иран, а судирите на Блискиот Исток дополнително ги зголемија стравувањата од нарушување на снабдувањето.
Глобалниот репер Брент поскапе за 3,5% на 116,05 долари за барел, што е раст од 59% од почетокот на март. Американската лесна нафта WTI порасна за 2% на 101,6 долари за барел.
Пазарите реагираа и на новото ширење на конфликтот, откако јеменските Хути викендот ги изведоа првите напади врз Израел, а Израел во понеделникот соопшти за втор напад. Израелската војска соопшти дека напаѓа владина инфраструктура „низ целиот Техеран“, додека САД испратија дополнителни трупи на Блискиот Исток.
„Пазарот речиси целосно ја оттурна можноста за преговарачки крај на војната и се подготвува за остра ескалација на воените дејства, што е силен поттик за раст на цената на суровата нафта“, рече Вандана Хари, основач на аналитичката куќа Vanda Insights.
Растот на цените на енергенсите ги потресе и финансиските пазари. Азиските берзи паднаа, при што јапонскиот Nikkei загуби 3%, а хонгконшкиот Hang Seng 1,1%. Во Европа, тргувањето беше повнимателно, но индексите сепак се придвижија нагоре. Британскиот FTSE 100 порасна за 0,7%, германскиот DAX за 0,2%, францускиот CAC 40 за 0,4%, италијанскиот FTSE MIB за 0,3%, а шпанскиот Ibex за 0,9%.
Во исто време, глобалните државни обврзници се движат кон најголеми месечни загуби во повеќе од една година, бидејќи инвеститорите стравуваат дека продолжената војна на Блискиот Исток ќе ја поттикне инфлацијата и ќе го забави економскиот раст.
„Сега, кога станува јасно дека цената на нафтата би можела да остане висока подолго, а крајот на војната не се гледа, влијанието врз растот станува сè поважно. Клучниот збор е стагфлација“, изјави Мох Сионг Сим, стратег во сингапурската банка OCBC.
Двегодишниот принос на американските државни обврзници е на пат кон месечен раст од околу 50 базични поени, најголем од октомври 2024 година. Пазарите сега очекуваат Банката на Англија и Европската централна банка годинава најмалку двапати да ги зголемат каматните стапки, наместо да ги намалуваат, додека се очекува американските Федерални резерви да ги задржат стапките непроменети.
Покрај нафтата, поскапе и природниот гас. Холандските едномесечни фјучерси пораснаа за 1,6% на нешто над 55 евра за мегават-час.
Во Британија, премиерот Кир Стармер треба да се сретне со лидери од енергетскиот, транспортниот, банкарскиот и осигурителниот сектор за да разговараат за итни мерки поврзани со кризата во Ормутскиот теснец, преку кој минува околу една петтина од глобалните испораки на нафта и гас.
Во одвоен развој, американската фармацевтска компанија Eli Lilly врши притисок врз британската влада да дозволи редовни зголемувања на цените на лековите што ги плаќа NHS, во замена за обновување на инвестициите во Обединетото Кралство. Компанијата, која ги произведува лековите Mounjaro и Zepbound, соопшти дека разговорите со министрите се во тек и дека е оптимистична за договор до летото.
Во корпоративниот сектор, британскиот трговец Debenhams ја зголеми прогнозата за добивката во 2027 година, откако мерките за преструктурирање почнаа да даваат резултати. Акциите на компанијата пораснаа за повеќе од 6%.