Енди Барнам во понеделникот стана 59. премиер на Обединетото Кралство, откако претходно беше избран за лидер на владејачката Лабуристичка партија по оставката на Кир Стармер.
Педесет и шестгодишниот Барнам е седми британски премиер во последните десет години и петти во период од четири години, што ја одразува продолжената политичка нестабилност во земјата.
Во првото обраќање пред Даунинг стрит 10, Барнам рече дека британската политика мора да функционира подобро и најави десетгодишен план за економски и институционални промени.
„Овој момент ќе биде пресвртница за Британија“, рече тој, ветувајќи мерки за намалување на трошоците за живот, изградба на повеќе социјални станови и искоренување на бездомништвото.
Пред средбата со кралот Чарлс, кој формално му го довери мандатот за составување влада, Барнам посети засолниште за бездомници во центарот на Лондон. Тој рече дека справувањето со бездомништвото ќе биде една од првите задачи на неговата влада.
Барнам најави дека неговите први разговори со странски лидери ќе бидат со американскиот претседател Доналд Трамп и украинскиот претседател Володимир Зеленски. Тој рече дека британската поддршка за Украина ќе остане цврста.
Падот на Стармер
Барнам го наследува Кир Стармер, кој поднесе оставка во јуни по серија политички неуспеси, внатрепартиско незадоволство и тешки порази на локалните и регионалните избори во Англија, Шкотска и Велс.
Лабуристите дојдоа на власт со убедлива победа на изборите во 2024 година, по 14 години во опозиција, но поддршката за владата брзо почна да опаѓа поради економските проблеми и незадоволството од нејзините политики.
Во последното обраќање како премиер, Стармер рече дека заминува „со достоинство, насмевка и гордост“ и вети целосна поддршка за својот наследник.
Политички подем од Манчестер
Барнам е роден во Ливерпул во 1970 година и израснал во Чешир, во семејство на поддржувачи на Лабуристичката партија. Студирал англиски јазик на Универзитетот во Кембриџ, а пред политичката кариера кратко работел како новинар во специјализирани списанија.
За пратеник беше избран во 2001 година. Подоцна извршуваше неколку министерски функции во владите на Тони Блер и Гордон Браун, меѓу кои министер за култура и министер за здравство.
Двапати неуспешно се кандидираше за лидер на Лабуристичката партија, во 2010 и во 2015 година. Неговиот политички пресврт започна во 2017 година, кога беше избран за прв градоначалник на Голем Манчестер.
На таа функција изгради имиџ на политичар кој ги застапува интересите на северна Англија наспроти централизираната власт во Лондон.
„Кралот на Северот“
Барнам стекна национална популарност за време на пандемијата на коронавирусот, кога јавно се спротивстави на ограничувањата и финансиските мерки на конзервативната влада за Манчестер.
Неговиот настап му го донесе прекарот „Кралот на Северот“.
Како градоначалник, го стави автобускиот превоз во Голем Манчестер под јавна контрола и го интегрираше со другите форми на транспорт. Сепак, не успеа да го исполни ветувањето дека ќе го искорени бездомништвото до 2020 година.
Политички, неговите ставови со текот на времето се поместуваа налево. Тој се залагаше за посилна јавна контрола врз водоснабдувањето, енергетиката и транспортот, како и за поголема децентрализација.
Барнам сега ќе мора да ги претвори овие регионални политики во национална програма, во услови на растечки животни трошоци, притисок врз здравствениот систем и намалена доверба во политичките институции.