Репрезентацијата и службените патувања доминираат во расходите, додека телефонските сметки остануваат речиси непроменети. Податоците откриваат различни модели на трошење кај четворица министри во период од седум години.
Пишува: Инбокс7
Министерството за локална самоуправа евидентирало најмалку 1,08 милиони денари расходи за репрезентација, службени патувања и телефонски услуги во периодот од август 2018 до август 2025 година, покажува анализата на податоците добиени од „Инбокс7“ преку Законот за слободен пристап до информации од јавен карактер. Податоците откриваат дека најголемиот дел од трошењето не се однесува на фиксните административни расходи, туку на активности што зависат од начинот на извршување на функцијата, односно официјални ручеци, приеми, службени патувања и делегации.
Документите опфаќаат четири министри – Сухејл Фазлиу, Горан Милевски, Ристо Пенов и сеуште актуелниот министер Златко Перински, а содржат месечни расходи за четири категории: гориво, репрезентација, телефонски услуги и патни трошоци. Износите за гориво не се прикажани бидејќи службените возила ги обезбедувала Службата за општи и заеднички работи (СОЗР), па тие не можат да се споредуваат со останатите категории.
Фазлиу убедливо пред останатите
Од вкупно 1.081.270 денари евидентирани расходи, најголемиот дел се однесува на репрезентација, која далеку ги надминува телефонските услуги и во повеќето години ги надминува и патните трошоци. Телефонските сметки, пак, остануваат најстабилната категорија, најчесто меѓу 1.500 и 3.000 денари месечно.
Ваквата структура покажува дека најголемиот простор за дискреционо трошење не се наоѓа кај редовните оперативни расходи, туку кај службените активности што зависат од политичките приоритети и динамиката на работата на министерот.
Најголеми вкупни расходи има поранешниот министер Сухејл Фазлиу, кај кого се евидентирани 624.128 денари, повеќе од три пати повеќе отколку кај секој од неговите наследници.
Потоа следуваат Ристо Пенов со 200.854 денари, Златко Перински со 180.396 денари и Горан Милевски со само 75.892 денари.
Разликите делумно произлегуваат од должината на мандатите, но и од различниот интензитет на службени активности. Додека кај Фазлиу доминираат високите расходи за репрезентација и патувања, кај Милевски најголемиот дел од месеците се сведуваат речиси исклучиво на телефонски услуги.
Пред пандемијата се трошело најмногу
Податоците откриваат три јасно различни периоди.
Во 2018 година Министерството евидентирало расходи од 307.473 денари, а во 2019 тие дополнително се зголемиле на 335.630 денари, што претставува највисоко годишно ниво во анализираниот период.
Потоа следува драматичен пресврт.
Во 2020, кога пандемијата со КОВИД-19 ги ограничи патувањата и јавните настани, расходите паѓаат на само 20.349 денари, а во 2021 достигнуваат уште пониско ниво – 18.309 денари. И во двете години речиси целото трошење се сведува на телефонски услуги, додека репрезентацијата практично исчезнува.
Трендот повторно се менува по пандемијата.
Во 2024 година расходите повторно достигнуваат 220.245 денари, што претставува повеќе од единаесеткратно зголемување во споредба со 2021 година. До август 2025 веќе се евидентирани дополнителни 120.583 денари, што укажува на продолжување на растот на службените активности.
Најскапиот месец
Иако неколку месеци од 2018 година се издвојуваат по високи расходи, анализата покажува дека март 2024 е најскапиот месец во целиот анализиран период.
Во тој месец се евидентирани 119.260 денари, главно поради 91.176 денари патни трошоци и повеќе од 25.000 денари за репрезентација.
Веднаш зад него се октомври 2018, кога расходите достигнуваат 119.205 денари, како и декември 2018, со 97.600 денари.
Различни стилови на трошење
Кај Сухејл Фазлиу редовно се забележуваат високи износи за репрезентација и службени патувања. Само во октомври 2018 година се исплатени над 54.000 денари за репрезентација и повеќе од 63.000 денари за патни трошоци, што претставува една од највисоките месечни комбинации во анализата.
Кај Горан Милевски, напротив, најголемиот дел од месеците се без расходи за репрезентација, а службените патувања се ретки и со значително пониски износи.
Мандатот на Ристо Пенов покажува умерено ниво на трошење, со исклучок на март 2024 година, кога патните трошоци нагло се зголемуваат.
Кај сеуште актуелниот министер Златко Перински, кој се очекува да биде нов директор на ФЗО, расходите постепено растат по преземањето на функцијата во летото 2024 година. Особено се издвојува јули 2025, кога се евидентирани околу 39.000 денари за репрезентација, 12.708 денари за службени патувања и речиси 3.000 денари за телефонски услуги, што претставува негов најскап месец досега.
Податоците отвораат нови прашања
Документите доставени од Министерството содржат само агрегирани месечни износи. Од нив не може да се утврди за кои конкретни службени патувања, состаноци, делегации или официјални настани биле потрошени средствата.
Токму тоа ја ограничува можноста јавноста да процени дали расходите биле оправдани и дали се во согласност со принципите на економично и транспарентно трошење на јавните средства.
Оваа анализа покажува дека јавните расходи во Министерството за локална самоуправа не следат линеарен тренд, туку силно зависат од стилот на управување, обемот на службените активности и околностите во кои функционира институцијата. Иако најголемиот дел од средствата се однесуваат на законски дозволени категории, податоците отвораат прашања за нивната конкретна намена, оправданост и степенот на јавна отчетност.