Рекордниот раст на американските и европските берзи, поттикнат од очекувањата дека вештачката интелигенција ќе ја трансформира глобалната економија, може да биде проследен со значителна корекција на цените на акциите, предупредуваат економисти на Европската централна банка.
Во анализа објавена оваа недела, економистите на ЕЦБ оценуваат дека сегашните високи вреднувања на компаниите не мора да значат дека инвеститорите погрешно го проценуваат потенцијалот на вештачката интелигенција. Сепак, искуството од претходните големи технолошки револуции покажува дека дури и технологијата што навистина ја менува економијата може да создаде берзански бум по кој следува остар пад.
„Економските истражувања за претходните технолошки револуции упатуваат на загрижувачки заклучок: веројатна е корекција на сегашните берзански вреднувања“, наведуваат економистите на ЕЦБ.
Тоа значи дека прашањето не е нужно дали вештачката интелигенција е „балон“ без реална економска основа. Можно е технологијата навистина драматично да ја зголеми продуктивноста и да го промени начинот на кој функционираат компаниите, а акциите на водечките технолошки компании сепак да бидат изложени на значителен пад.
Историјата предупредува
Економистите се повикуваат на искуствата од претходните технолошки револуции. Во раните фази на нова технологија, инвеститорите се обидуваат да проценат кои компании ќе станат долгорочни победници, но неизвесноста останува исклучително висока.
Како што одредени компании стануваат сè поважни за економијата, инвеститорите може да почнат да бараат поголема премија за ризик. Тоа, според анализата, може да предизвика пад на цените дури и ако долгорочните очекувања за самата технологија останат позитивни.
Ова е особено важно сега, кога американските технолошки гиганти имаат огромно влијание врз движењето на берзанските индекси.
Таканаречената „Величествена седумка“ – групата најголеми американски технолошки компании – има голема тежина во индексите во кои преку инвестициски фондови вложуваат милиони луѓе ширум светот.
Ризикот стигнува и до Европа
Предупредувањето на ЕЦБ е важно и за европските инвеститори бидејќи нивната изложеност кон американските технолошки компании значително се зголеми преку индексните и другите инвестициски фондови.
Со други зборови, голем пад на Волстрит предизвикан од преоценување на перспективите на компаниите поврзани со вештачката интелигенција не би останал американски проблем.
Европските штедачи, пензиски фондови и институционални инвеститори кои вложуваат во глобални индекси индиректно се изложени на истите компании.
Токму концентрацијата на капиталот во релативно мал број технолошки гиганти го зголемува ризикот: ако очекувањата за нивниот иден профит се намалат, последиците можат брзо да се пренесат низ глобалните финансиски пазари.
Вештачката интелигенција може да успее, а акциите сепак да паднат
Еден од поважните заклучоци од анализата е дека успешната технолошка револуција и берзанската корекција не се спротивставени сценарија.
Инвеститорите можат правилно да проценат дека вештачката интелигенција ќе има огромно економско влијание, но истовремено да платат премногу за акциите на компаниите за кои очекуваат дека ќе доминираат во новата ера.
Слична динамика беше забележана и за време на интернет-бумот. Интернетот навистина ја трансформираше светската економија, но тоа не го спречи пукањето на дот-ком балонот на почетокот од овој век.
Сегашниот раст на пазарите е поддржан од очекувањата дека компаниите кои развиваат чипови, модели за вештачка интелигенција, облачна инфраструктура и центри за податоци ќе остварат огромни приходи во следните години.
Предупредувањето од Франкфурт, сепак, сугерира дека колку повеќе растат очекувањата, толку поголем станува ризикот дека и релативно мало разочарување во профитот или растот може да предизвика непропорционално голем пад на берзите.