Иран соопшти дека извршил ракетни и беспилотни напади врз две бази во Јордан во кои се распоредени американски сили, како одговор на американскиот напад врз островот Ларак во јужен Иран, што претставува нова ескалација по повеќенеделното затишје во директните судири.
Иранската Револуционерна гарда (ИРГЦ) соопшти дека во операцијата, наречена „Казнување на агресорот“, биле погодени базите „Крал Хусеин“ и Ал Азрак.
Според ИРГЦ, во нападите биле уништени делови од техничката инфраструктура и објекти за одржување, како и позиции за распоредување борбени авиони. Овие тврдења не се независно потврдени.
Јорданската армија соопшти дека нејзината противвоздушна одбрана пресретнала осум ракети кои навлегле во воздушниот простор на земјата. Не се пријавени повредени во двете бази.
Размената на напади е прва поголема директна ескалација меѓу Вашингтон и Техеран од крајот на јули.
Иран тврди дека соборил американски дрон
ИРГЦ во понеделникот соопшти и дека соборил американски беспилотен авион MQ-9 Reaper над Ормутскиот Теснец.
Според иранските агенции Фарс и Мехр, иранската противвоздушна одбрана го пресретнала дронот, кој потоа паднал во Персискиот Залив.
Американската страна засега не ја потврди оваа информација.
Иранскиот претседател Масуд Пезешкијан, во првата реакција по американскиот напад врз Ларак, изјави дека Техеран „не бара војна“, но дека нема да остане пасивен пред нападите.
„Никогаш нема да седиме мирни пред каква било агресија“, рече Пезешкијан пред заминувањето за Бишкек, каде треба да учествува на самитот на Шангајската организација за соработка.
Вашингтон: Ограничена и прецизна операција
Американската Централна команда (CENTCOM) го отфрли тврдењето на Иран дека нападот врз Ларак бил чин на агресија.
Според американската војска, станувало збор за „ограничена и прецизна акција“ чија цел била да се спречат иранските сили да поставуваат мини во Ормутскиот Теснец.
Иранската агенција Фарс, од друга страна, објави дека во американскиот напад имало загинати и повредени ирански војници, но не наведе бројки.
Ормутскиот Теснец останува една од најчувствителните точки на конфликтот. Вашингтон тврди дека обезбедува проток на милиони барели нафта низ стратешкиот морски коридор, додека Техеран тврди дека теснецот останува затворен. Во последните недели се пријавуваат и речиси секојдневни напади врз бродови.
Трамп објави видео за уништување на островот Харг
Дополнителна неизвесност предизвика американскиот претседател Доналд Трамп, кој на својата платформа Truth Social објави видео генерирано со вештачка интелигенција на кое наводно се прикажува уништување на иранскиот остров Харг.
На видеото се гледаат експлозии на нафтени резервоари и танкер, но нема други докази дека Харг бил нападнат.
Островот е од исклучително значење за иранската економија бидејќи пред почетокот на војната преку него поминуваше најголемиот дел од извозот на иранска нафта.
Трамп претходно повеќепати се закани дека островот може да биде заземен или уништен.
Нов ризик за цените на нафтата
Новата воена ескалација доаѓа во момент кога Вашингтон се обидува да го засили економскиот притисок врз Техеран. Администрацијата на Трамп минатата недела најави закани со секундарни санкции против држави и компании кои продолжуваат да работат со Иран.
Американскиот секретар за одбрана Пит Хегсет, истовремено, предупреди дека САД се подготвени повторно да употребат воена сила доколку биде потребно.
Техеран тврди дека е подготвен за долготраен конфликт.
Контролата врз Ормутскиот Теснец има и глобални економски последици. Неизвесноста околу снабдувањето продолжува да ги одржува цените на енергенсите високи.
Според податоците наведени од Ал Џезира, просечната цена на галон бензин во САД е над четири долари, во споредба со помалку од три долари пред почетокот на американско-израелската војна против Иран кон крајот на февруари.
Продолжената ескалација би можела дополнително да го зголеми притисокот врз енергетските пазари и американската инфлација, неколку месеци пред изборите за Конгресот во ноември.