Американскиот претседател Доналд Трамп објави мапа на Ормутскиот Теснец со натпис „Нова територија на САД“, неколку дена откако јавно изјави дека има намера стратешки важниот морски премин да го прогласи за американска територија.
На графиката објавена од профилот на Трамп, Ормутскиот Теснец е заокружен на карта меѓу Иран и Арапскиот Полуостров, а над неа со големи букви стои: „Нова територија на САД“.
Објавата дополнително ја засилува реторичката конфронтација меѓу Вашингтон и Техеран околу контролата врз еден од најважните светски коридори за транспорт на нафта и гас.
Трамп претходно изјави дека „наскоро“ ќе го прогласи Ормутскиот Теснец за територија на Соединетите Американски Држави.
„Наскоро ќе го прогласам Ормутскиот Теснец за територија на Соединетите Американски Држави. Вистина е“, рече Трамп на политички собир во сојузната држава Њујорк на 14 август.
Иран: „Бил и ќе остане ирански“
Техеран остро реагираше на изјавата.
Иранскиот заменик-министер за надворешни работи Казем Гарибабади порача дека Ормутскиот Теснец „бил ирански, е ирански и ќе остане ирански“.
Тој додаде дека преминот ќе биде „отворен и затворен само по команда на Иран“, во момент кога контролата врз пловидбата низ теснецот е едно од централните прашања во конфликтот меѓу Иран и САД.
Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи, пак, изјави дека Техеран сè уште нема донесено одлука за обновување на директните разговори со Вашингтон. Според него, размената на пораки преку Катар и Пакистан не претставува формални преговори.
Еден од најважните морски премини во светот
Ормутскиот Теснец се наоѓа меѓу Иран на север и Оман и Обединетите Арапски Емирати на југ и ги поврзува Персискиот Залив со Оманскиот Залив и Арапското Море.
Неговото значење е многу поголемо од неговата географска големина. Низ теснецот минува значителен дел од светската трговија со нафта и течен природен гас, поради што секое нарушување на пловидбата може да влијае врз цените на енергијата и глобалните пазари.
Во последните денови беа регистрирани и инциденти со бродови во теснецот. Компанијата АДНОК од Обединетите Арапски Емирати соопшти дека еден нејзин брод бил нападнат додека минувал низ Ормутскиот Теснец, без повредени членови на екипажот.
Трамп не објасни каков правен механизам би можел да се употреби за Ормутскиот Теснец да стане американска територија. Еднострана политичка декларација сама по себе не би го променила меѓународноправниот статус на водниот пат.
Објавувањето на картата, сепак, покажува дека американскиот претседател продолжува со притисокот врз Техеран, додека спорот околу слободата на пловидба и контролата на теснецот станува една од клучните точки во пошироката конфронтација меѓу двете земји.