Русија би можела во следните месеци да изврши ограничен воен напад врз една или повеќе членки на НАТО што граничат со неа, оцени данската воена разузнавачка служба во нова безбедносна проценка, предупредувајќи дека Москва истовремено веројатно ќе ги засили саботажите, кибернападите и другите форми на хибридна војна против Западот.
Данската служба FE го оценува ризикот од ограничен воен напад како „низок, но растечки“.
Тоа не значи дека данските разузнавачи очекуваат руска инвазија врз НАТО во следните месеци.
Напротив, службата вели дека целосна руска инвазија врз една или повеќе членки на Алијансата останува многу малку веројатна и дека во моментот нема индикации дека Москва подготвува таква операција.
Но за првпат Данска јавно предупредува дека помала воена операција, чија цел би била да се тестира единството на НАТО, би можела да се случи многу порано.
Како би изгледал ограничен руски напад?
Данското разузнавање наведува неколку можни сценарија.
Еден од нив е напад со дронови или ракети со долг дострел врз инфраструктура што се користи за снабдување на Украина.
Друг би можел да биде операција под лажно знаме, во која би биле употребени дронови од украинско производство.
Трета можност е навлегување на мал број руски војници без национални ознаки на ограничена територија на членка на НАТО која граничи со Русија.
Според шефот на данското воено разузнавање Томас Аренкил, Москва би можела ваквата операција да ја оправдува со наводна потреба да го заштити локалното руско население.
Целта, според данската проценка, не би била освојување на целата држава.
Целта би била да се тестира дали НАТО навистина ќе реагира колективно.
На тест би бил членот 5
Токму тоа го прави сценариото особено чувствително.
Членот 5 од Северноатлантскиот договор предвидува дека вооружен напад врз една членка се смета за напад врз сите.
Но хибридна операција, ограничено навлегување, саботажа или напад чиј сторител намерно се обидува да остане нејасен може да создаде политичка дилема околу тоа како и колку брзо Алијансата треба да одговори.
Данската проценка наведува дека ризикот би се зголемил доколку Москва процени дека членките на НАТО нема да реагираат заеднички, особено ако заклучи дека САД не можат или не сакаат да ги поддржат европските сојузници во евентуален конфликт.
Најголемата опасност засега се хибридните напади
Данското разузнавање очекува многу поверојатно сценарио во следните месеци: засилување на руската хибридна кампања против НАТО и западните земји.
Тоа може да вклучува деструктивни кибернапади што би парализирале критични јавни функции, саботажи врз одбранбената индустрија и напади врз транспортната инфраструктура преку која се доставува воена помош за Украина.
Според проценката, идните операции може да имаат потешки последици од досегашните, вклучително и ризик од човечки жртви.
Русија ги негира западните обвинувања дека води кампања на саботажи и хибридни операции против европските држави.
Од „три до пет години“ до „следните месеци“
Новата данска проценка е значајна и поради временската рамка.
Западни функционери и безбедносни служби во изминатите години главно предупредуваа дека Русија би можела да стекне способност за посериозна воена конфронтација со НАТО во период од неколку години, особено ако војната во Украина заврши и Москва добие можност да ги прегрупира своите сили.
Данското разузнавање не ја напушта таа долгорочна проценка.
Според него, на Русија би ѝ биле потребни најмалку околу шест месеци за подготовка на целосна инвазија врз членка на НАТО, а таквото натрупување сили би било тешко да се сокрие.
Службата и натаму проценува дека на Москва би ѝ биле потребни околу две години за да претставува веродостојна закана за регионална војна и околу пет години за голема војна во Европа.
Новината е што Копенхаген сега прави јасна разлика меѓу таква голема војна и ограничена операција чија цел би била политички да го тестира НАТО.
Русија е под притисок, но може да преземе поголем ризик
Данската служба оценува дека Русија во моментот е под силен притисок по повеќе од четири години војна во Украина и дека нема изгледи за голем воен пробив во следните шест месеци.
Но токму тоа, според данската проценка, може да ја поттикне Москва да се обиде да ја ослаби западната поддршка за Киев со други средства.
Данскиот министер за одбрана Јепе Брус рече дека Русија не успева да ги постигне своите цели и затоа се обидува да ја погоди поддршката што Украина ја добива од Западот.
Во последните месеци европските влади сè почесто предупредуваат за саботажи, кибероперации, дронови и други инциденти околу критичната инфраструктура.
Германија неодамна ја обвини Русија за обид за напад со дрон врз аеродромот Лајпциг/Хале, додека данските власти пријавија и инциденти со руски воени бродови во Балтичкото Море.
Москва ги отфрла обвинувањата дека стои зад хибридна војна против Западот.
Данска: Не очекуваме напад врз нас
Данските разузнавачи истовремено предупредија јавноста да не ја толкува проценката како најава за непосредна војна.
„Не очекуваме конвенционален руски воен напад врз Данска“, рече Аренкил.
Тоа е и клучната разлика во новата проценка.
Данска не вели дека Русија решила да нападне НАТО, ниту дека има разузнавачки информации за претстојна инвазија.
Предупредувањето е дека Москва станува поподготвена да презема ризици и дека просторот меѓу хибридна операција и директен воен напад станува потесен.
За НАТО, според оваа проценка, најголемиот предизвик можеби нема да биде класична руска инвазија со илјадници војници и тенкови.
Тоа би можело да биде многу помал и намерно двосмислен инцидент – доволно сериозен за да го тестира членот 5, но доволно ограничен за да создаде дилема меѓу сојузниците како да одговорат.