Македонската компанија од одбранбената индустрија „АТС груп“ ангажирала американска лобистичка компанија за 130.000 долари месечно, додека во Вашингтон во нејзино име бил дистрибуиран и материјал насловен „Стратешко партнерство САД – Северна Македонија“, покажуваат документи од американскиот Регистар на странски агенти (FARA).
Документите станаа предмет на политички судир меѓу СДСМ и ВМРО-ДПМНЕ околу прашањето дали и на кој начин приватниот лобистички ангажман се преклопува со државната агенда што Владата ја промовира во Соединетите Американски Држави.
Според документацијата на која се повикува СДСМ, американската лобистичка компанија „Меркјури паблик аферс“ е ангажирана од „АТС груп ДООЕЛ Скопје“, компанија чиј сопственик е Шефшет Демировски.
Договорениот надомест изнесува 130.000 долари месечно, односно 390.000 долари квартално или 1,56 милиони долари за 12 месеци.
Приватен клиент, теми од државен интерес
Посебно внимание привлекува материјалот што на 2 април 2026 година бил регистриран во САД под наслов „Стратешко партнерство САД – Северна Македонија“.
Според објавените информации, материјалот не се ограничува само на промоција на производите или деловните интереси на „АТС груп“, туку опфаќа прашања од поширока државна политика.
Меѓу темите се економските односи меѓу САД и Северна Македонија, енергетиката, американскиот течен природен гас, информатичката технологија, одбранбената соработка и пристапот на американски компании до македонскиот одбранбен сектор.
Во делот за одбраната се предлага преференцијален пристап за американските компании при набавките, приоритет при купување американски одбранбени производи и меѓувладини договори за определени системи.
Како една од можностите се споменува и развојот на армискиот полигон Криволак како центар за македонско-американска обука и подготвеност, со американско учество во инфраструктурата, дигиталните системи за симулација и логистиката.
Токму преклопувањето на приватно финансираното лобирање со прашања од одбранбената, енергетската и надворешната политика го отвори политичкиот спор.
Документите, сепак, сами по себе не докажуваат дека Владата го нарачала материјалот, го финансирала лобирањето или ја координирала неговата содржина со „АТС груп“.
СДСМ бара одговор: Кој ја плаќа државната агенда?
Портпаролката на СДСМ, Богданка Кузеска, побара Владата да објасни зошто приватна компанија од одбранбената индустрија плаќа американски лобист кој промовира теми што се совпаѓаат со дел од стратешките приоритети што Владата ги претставува во Вашингтон.
СДСМ го поврза случајот и со посетата на премиерот Христијан Мицкоски на САД од 15 до 22 септември, како и со неговите изјави за енергетика, одбрана, критични минерали и антимон.
Кузеска тврдеше дека партијата ги проверила јавно достапните информации на Белата куќа, Стејт департментот, Пентагон, американската Развојна финансиска корпорација, Конгресот и Регистарот на странски агенти и дека не пронашла официјална објава за дел од средбите за кои известувала Владата.
„Нема агенда. Нема заедничко соопштение. Нема потпис. Има Фејсбук“, рече Кузеска.
Отсуството на јавно соопштение во американските институции, сепак, само по себе не докажува дека одредена средба не се одржала или дека била организирана од лобистичка компанија.
СДСМ побара да бидат објавени целосната документација за лобирањето, материјалот од 2 април, контактите што „Меркјури паблик аферс“ ги остварила во име на „АТС груп“ и евентуалната комуникација со претставници на Владата.
Опозицијата побара и објаснување зошто антимонот се претставува како стратешки државен интерес доколку за сродни теми во Вашингтон истовремено лобира приватна компанија од одбранбената индустрија.
Тврдењата на СДСМ дека Мицкоски работел во интерес на приватната компанија и дека случајот може да упатува на корупција се политички обвинувања и не се докажани само со постоењето на договорот за лобирање.
ВМРО-ДПМНЕ: Владата нема врска со договорот
ВМРО-ДПМНЕ одговори дека актуелната Влада нема никаква поврзаност со приватниот договор меѓу „АТС груп“ и американската лобистичка компанија.
Владејачката партија го насочи вниманието кон односите на компанијата со поранешната влада предводена од СДСМ.
Од ВМРО-ДПМНЕ потсетија дека поранешниот премиер Зоран Заев присуствувал на отворање капацитет на „АТС груп“ и тогаш го поврзувал развојот на компанијата со економските можности што ги отвора членството на Северна Македонија во НАТО.
Партијата ги спомена и поранешната министерка за одбрана Радмила Шекеринска, поранешниот вицепремиер Фатмир Битиќи и поранешниот премиер Димитар Ковачевски како функционери кои во минатото јавно ја поддржувале или позитивно говореле за компанијата и нејзината улога во одбранбената индустрија.
ВМРО-ДПМНЕ тврди и дека сопственикот на компанијата во времето на владата на СДСМ добил дипломатски пасош.
Но, евентуалните врски на „АТС груп“ со претходната власт се одделно прашање и сами по себе не даваат одговор дали постоела координација меѓу компанијата, американскиот лобист и актуелната Влада во 2026 година.
Што е познато, а што останува неодговорено
Од објавената документација и изнесените информации произлегуваат неколку клучни факти: „АТС груп“ има ангажирано американска лобистичка компанија, договорениот надомест е 130.000 долари месечно, а во име на компанијата бил регистриран материјал за „Стратешко партнерство САД – Северна Македонија“.
Во материјалот се обработуваат теми што излегуваат надвор од тесните деловни интереси на една компанија и навлегуваат во енергетската, одбранбената и економската соработка меѓу двете држави.
Она што документите засега не го утврдуваат е дали Владата учествувала во подготовката на материјалот, дали имало координација со премиерот или други владини претставници, кого конкретно контактирале лобистите во Вашингтон и дали тие контакти се преклопуваат со посетите на македонските функционери.
Токму одговорите на овие прашања би покажале дали станува збор за независно приватно лобирање кое промовира и пошироки македонски интереси или за координирана активност меѓу приватниот сектор и државните претставници.