Еврокомесарката за проширување Марта Кос ја откажа планираната посета на Србија следната недела, наведувајќи го величањето на поранешниот командант на Војската на Република Српска Ратко Младиќ по неговата смрт како неспоиво со вредностите на Европската Унија.
Српскиот претседател Александар Вучиќ остро реагираше, нарекувајќи го објаснувањето на Кос „глупаво“ и обвинувајќи ја дека ја понижува Србија.
Кос рече дека начинот на кој во Србија се одбележува смртта на Младиќ е спротивен на принципите врз кои се заснова европската интеграција.
„Глорификацијата на неговата смрт е некомпатибилна со вредностите врз кои е изграден патот кон ЕУ“, рече Кос.
Таа додаде дека европскиот пат бара соочување со минатото, вистинско помирување и почит кон жртвите на воените злосторства.
Кос оцени дека враќањето на останките на Младиќ во Белград ја потсетува Европа на „најтемните страници“ од нејзината понова историја.
Младиќ беше правосилно осуден за геноцид, злосторства против човештвото и воени злосторства извршени за време на војната во Босна и Херцеговина.
„Вредностите што ја поткрепуваат нашата заедничка иднина не се предмет на преговори“, рече Кос.
„Во овој контекст, решив да не ја продолжувам мојата планирана посета на Србија во овој момент“, додаде таа.
Вучиќ: Кој го величал Младиќ?
Вучиќ го отфрли образложението на еврокомесарката.
„Објаснувањето беше исклучително кратко, но глупаво, како и обично“, рече српскиот претседател.
Тој побара да се прецизира кој во Србија го величал Младиќ и оцени дека критиките од Брисел не се засновани на конкретни постапки на српските власти.
Вучиќ рече дека не го загрижува самото откажување на посетата, туку оценките што Кос ги дава за Србија и српскиот народ.
„Нема да дозволам да ја понижите нашата земја и не лажете“, рече тој.
Нов спор на патот на Србија кон ЕУ
Откажувањето на посетата дополнително ги заострува односите меѓу Белград и Брисел во момент кога Србија формално останува кандидат за членство во ЕУ.
Односот кон воените злосторства и пресудите на меѓународните судови со години е дел од пошироката европска дебата за помирувањето на Западен Балкан.
Одлуката на Кос сега директно го поврзува ова прашање со политичките односи меѓу Србија и Европската комисија.