Холандија и Европската Унија ги демантираа тврдењата дека пет земји членки побарале запирање или забавување на пристапните преговори со Црна Гора, земјата која моментално е најнапредната кандидатка за членство во ЕУ.
Полемиката почна откако црногорскиот весник „Дан“, повикувајќи се на неименуван извор во Брисел, објави дека Холандија побарала пауза во натамошното напредување на Подгорица за дополнително да се провери исполнувањето на европските стандарди.
Според извештајот, на холандската позиција наводно ѝ се приклучиле Хрватска, Естонија, Литванија и Латвија.
Но Холандија сега експлицитно негира дека побарала запирање на процесот.
„Холандија и другите земји членки на ЕУ во моментов ја спроведуваат редовната процедура за оценување дали Црна Гора ги исполнила условите за затворање на поединечните поглавја“, изјави холандскиот амбасадор Мартин Елгерсма.
И Естонија соопшти дека не побарала запирање на европската интеграција на Црна Гора.
Што всушност прави Холандија?
Зад политички експлозивниот збор „блокада“ стои процедура која е дел од процесот на проширување.
Пред едно преговарачко поглавје да биде привремено затворено, сите земји членки треба да се согласат дека кандидатот ги исполнил критериумите.
Холандија има и дополнителна домашна парламентарна процедура.
Откако разговорите на ниво на работните тела на Советот на ЕУ ќе завршат, холандскиот министер за надворешни работи го информира парламентот дека владата има намера да се согласи со затворањето на одредено поглавје.
Пратениците потоа имаат можност да постават прашања за владината позиција.
Дури по завршувањето на таа процедура Холандија може формално да даде согласност.
Тоа, според холандскиот амбасадор, е процедурата што се спроведува и сега, а не барање за политичко замрзнување на преговорите.
Две поглавја чекаат
Црногорската министерка за европски прашања Маида Горчевиќ изјави дека нема ниту политичка ниту техничка блокада на пристапниот процес.
Според неа, Поглавјето 18, кое се однесува на статистиката, и Поглавјето 19 за социјална политика и вработување се подготвени за затворање.
За завршување на процесот, меѓу другото, се чека и завршувањето на холандската парламентарна процедура.
Делегацијата на ЕУ во Подгорица исто така ги оцени како неосновани информациите дека група земји побарала пауза.
Таа потсети дека одржувањето меѓувладини конференции и затворањето поглавја бара исполнување на процедурите, европските стандарди и согласност од сите земји членки.
Црна Гора е најнапредната кандидатка
Случајот привлече внимание затоа што доаѓа во чувствителна фаза од црногорските преговори.
Црна Гора преговара за членство од 2012 година и годинава значително го забрза затворањето на поглавјата.
Во јули ЕУ и Црна Гора привремено ги затворија поглавјата за политика на конкуренција и царинската унија, со што бројот на привремено затворени поглавја достигна 18.
ЕУ тогаш повторно ја опиша Црна Гора како предводник во процесот на проширување.
Уште позначаен сигнал дојде во јуни, кога Европската комисија претстави финансиски пакет со буџетските аранжмани што би важеле за Црна Гора по нејзиното пристапување.
Тоа следуваше откако земјите членки се согласија да започне подготовката на Договорот за пристапување.
Но едногласноста останува ризик
Демантите не значат дека остатокот од патот на Подгорица е автоматски обезбеден.
За затворањето на секое поглавје е потребна согласност од сите земји членки.
Холандија традиционално применува строг пристап кон проширувањето и инсистира земјите кандидати целосно да ги исполнуваат критериумите, особено во владеењето на правото, доброто управување и транспарентноста.
И Делегацијата на ЕУ порача дека Црна Гора постигнала значителен напредок, но дека мора да продолжи со преостанатите реформи, особено во владеењето на правото.
Затоа сегашниот спор покажува колку политички чувствителна станува секоја процедурална пауза кога една кандидатка се приближува кон последната фаза од преговорите.
Засега, сепак, нема потврда дека пет земји формирале блок за запирање на Црна Гора.
Напротив, Холандија, Естонија и Делегацијата на ЕУ јавно ги демантираа клучните делови од таквото тврдење.