Помалку од една недела пред парламентарните избори во Шведска, кампањата е потресена од обвинувања дека функционер на десничарските Шведски демократи со години ширел проруски наративи и одржувал контакти со организација поддржана од руската држава.
Лидерката на опозицијата и поранешна премиерка Магдалена Андерсон побара од актуелниот премиер Улф Кристерсон јавно да објасни како ќе постапи доколку Шведските демократи станат дел од идната владина коалиција.
„Ова се исклучително сериозни обвинувања“, изјави Андерсон, предупредувајќи дека прашањето не е само внатрешнополитичко, туку ја засега и безбедноста на Шведска и Европската унија.
Спор околу наводни врски со Русија
Обвинувањата произлегуваат од извештај на невладината организација Expo, според кој функционер на Шведските демократи повеќе од една деценија промовирал наративи поволни за Кремљ и развивал контакти со организација поврзана со руската држава.
Наводите не се независно потврдени, а Шведските демократи соопштија дека немале сознанија за случајот и дека ќе го истражат.
Премиерот Кристерсон изјави дека функционерот треба да биде отпуштен доколку обвинувањата се покажат како точни.
Тој претходно најави дека е подготвен да формира влада со поддршка или учество на Шведските демократи доколку неговиот блок победи на изборите.
Тесна трка пред 13 септември
Парламентарните избори во Шведска се одржуваат на 13 септември.
Анкетите покажуваат тесна предност за блокот предводен од Андерсон, но разликата во однос на десниот блок на Кристерсон се намалува.
Шведските демократи би можеле првпат да влезат директно во владата, што би претставувало значителна промена во шведската политика.
Партијата во изминатите години постепено премина од политичка изолација кон позиција од која има реално влијание врз формирањето мнозинство.
Страв за доверливите информации во ЕУ
Андерсон предупреди дека евентуално владино учество на партија во која постојат сомнежи за руски врски би можело да отвори прашања и за доверливоста на европските состаноци.
Шведска е членка на НАТО и е еден од најсилните европски поддржувачи на Украина.
Поради тоа, секое сомневање за руско влијание врз политички структури кои би можеле да добијат пристап до доверливи безбедносни информации има пошироко европско значење.
Слична загриженост во Брисел се појави и претходно годинава по извештаи дека поранешен унгарски министер за надворешни работи комуницирал со Москва за време на состаноци на високо ниво во ЕУ.
Страв и од дебата за излез од ЕУ
Андерсон дополнително предупреди дека евентуалниот влез на Шведските демократи во владата би можел повторно да ја отвори дебатата за членството на земјата во Европската унија.
Шведските демократи долго време имаа евроскептични позиции, иако партијата во последните години ја ублажи реториката за директен излез од ЕУ.
Опозициската лидерка тврди дека евентуална десничарска влада би можела повторно да го врати ова прашање во политичкиот фокус.
Европејските евроскептици во подем
Политичката криза во Шведска доаѓа само еден ден по историскиот резултат на АфД во германската покраина Саксонија-Анхалт, каде крајнодесничарската партија освои речиси 44 отсто од гласовите.
Во повеќе европски земји растат партии кои се критички настроени кон ЕУ, миграциската политика и поддршката за Украина.
Во тој контекст, шведските избори веќе не се само избор меѓу левица и десница, туку тест за тоа колкаво политичко влијание можат да стекнат евроскептичните партии во земја која има важна улога во НАТО и во европската безбедносна политика.