Премиерот Христијан Мицкоски побара Бугарија да го екстрадира Симеон Михаилов, таткото на Ива Михаилова, кој Северна Македонија го бара за издржување правосилна затворска казна, отворајќи нов фронт во случајот што веќе предизвика дипломатски реакции меѓу Скопје и Софија.
Михаилов е осуден на 12 години и шест месеци затвор во предметот „Детонатор“ и се бара со меѓународна потерница. Неговата локација повторно привлече внимание откако јавно се појави во Бугарија, вклучително и на протест пред македонската амбасада во Софија, каде зборуваше за судскиот процес против неговата ќерка.
„Ние имаме потерница за тоа лице и очекувам нашите партнери да постапат соодветно на партнерството“, рече Мицкоски, повикувајќи се и на фактот дека Северна Македонија и Бугарија се сојузници во НАТО.
Таткото осуден, ќерката на суд во Кочани
Симеон Михаилов е поврзан со случајот „Детонатор“, а според македонските медиуми е осуден за обид за убиство и злосторничко здружување.
Неговиот случај е правно одвоен од постапката против неговата ќерка Ива Михаилова.
Ива, која има и бугарско државјанство, е обвинета во Кочани за сообраќајна несреќа со смртни последици. И самата претрпела сериозни повреди во несреќата и бара да ѝ биде дозволено да замине на специјализирано лекување во Бугарија.
Судот во Кочани, а потоа и Апелацискиот суд во Штип, не ѝ дозволија да ја напушти земјата додека трае постапката. Бугарското Министерство за надворешни работи јавно го критикуваше таквиот исход и соопшти дека ќе продолжи да користи дипломатски и правни механизми за таа да добие потребно лекување.
Софија ја брани Ива, но случајот на таткото ја менува политичката слика
Случајот во последните недели доби значително медиумско и политичко внимание во Бугарија.
Бугарското МНР се вклучило уште откако Михаилова побарала помош од амбасадата во Скопје кон крајот на март. Таа добила правна помош, а медицинската документација била испратена во Софија за проценка.
Но јавната појава на нејзиниот татко, кој истовремено е баран од македонските власти, ја усложни политичката димензија на случајот.
Дел од бугарските коментатори сега предупредуваат дека Софија мора јасно да ја одвои заштитата на правата на Ива Михаилова од правниот статус на нејзиниот татко.
Нејзината евентуална одговорност за сообраќајната несреќа и правата што ги има како обвинета не можат да се поврзуваат со кривичното досие на Симеон Михаилов. Истовремено, барањето за негово екстрадирање е посебно прашање на меѓународна правна соработка.
Може ли Бугарија да го екстрадира?
Токму тоа може да стане следното клучно прашање.
Михаилов, според објавените информации, има и бугарско и македонско државјанство. Тоа може да ја усложни евентуалната постапка за предавање, бидејќи екстрадицијата на сопствени државјани зависи од националното законодавство, меѓународните договори и конкретната правна основа на барањето.
Засега нема јавно објавена конечна одлука на бугарските власти за евентуално апсење или екстрадиција.
Дополнителна правна нејаснотија е дали формалната постапка за екстрадиција веќе е активирана или во моментов постои само меѓународната потерница. Македонски медиуми објавија дека потерницата е активна, но дека постапката за екстрадиција сè уште не е започната.
Еден случај, два одвоени правни проблеми
Политички, случајот веќе се претвора во нов тест за односите меѓу Софија и Скопје.
За Бугарија централно прашање е дали на нејзината државјанка Ива Михаилова ѝ е овозможено потребното лекување и дали нејзините процесни права се почитуваат.
За Северна Македонија, пак, сега во преден план е и прашањето зошто лице што се бара за издржување правосилна затворска казна јавно престојува во Бугарија.