Владата им предложила на студентските претставници нов модел за субвенциониран студентски оброк, со кој месечната поддршка би се зголемила од околу 3.500 на 4.500 денари, но конечен договор за износот и почетокот на примената сè уште нема.
Премиерот Христијан Мицкоски во четвртокот, одговарајќи на пратеничко прашање во Собранието, рече дека предлогот бил претставен на средба со претставниците на студентските парламенти, одржана претходниот ден во Владата.
Новиот модел предвидува користење на субвенцијата преку посебна дигитална услуга во државната апликација „М-услуги“, со можност за плаќање во ресторани, маркети и други продажни места за храна.
Студентските организации, пак, бараат конкретна одлука за зголемување на дневниот износ од сегашните 140 на 200 денари и јасен датум од кој ќе започне исплатата.
Мицкоски предлага 4.500 денари месечно
Премиерот изјави дека Владата предложила систем наречен „М-студентски оброк“, преку кој студентите би можеле да користат месечна поддршка од 4.500 денари.
„На оваа апликација ‘М-услуги’ да додадеме ‘М-студентски оброк’, во кој вашите три и пол илјади денари што ги добивате месечно сега ќе вредат 4.500 денари“, рече Мицкоски.
Според предложениот модел, во системот би биле вклучени ресторани, маркети, млечни ресторани и други трговци што продаваат храна и безалкохолни пијалаци.
Владата би преговарала со трговците и за дополнителни попусти за студентите, кои би продолжиле да важат и откако ќе ја потрошат месечната субвенција.
Мицкоски како пример наведе ресторан што би понудил попуст од 25 проценти, со што студентите би платиле 75 денари за оброк што редовно чини 100 денари.
Сепак, ваквите попусти засега се дел од предлогот и нема потврдени договори со конкретни трговци.
Владата сака поголема контрола врз трошењето на парите
Една од главните промени би била ограничувањето на производите што можат да се купуваат со субвенцијата.
Мицкоски рече дека Владата располага со делумни информации оти некои студенти ги користат средствата од студентскиот оброк за други намени.
Според него, новиот систем би овозможил субвенцијата да се користи за храна и одредени пијалаци, но не и за алкохол и цигари.
Премиерот најави дека за контролата на дозволените производи би можело да се користи и вештачка интелигенција вградена во апликацијата.
Тој не изнесе детално техничко објаснување како би функционирала контролата, кои податоци би се обработувале и какви гаранции би имале студентите за заштита на личните податоци.
Студентите: Не знаеме кога ќе добиеме покачување
Претседателката на Универзитетското студентско собрание при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“, Ангела Василевска, изјави дека студентите немаат суштински забелешки за предложениот ваучерски модел, но дека нивното главно барање останува зголемувањето на финансиската поддршка.
„Го поздравуваме тоа што ќе има нов систем и што и маркетите ќе останат во новиот систем, но ние сè уште не знаеме кога ќе добиеме покачување и немаме одговор колку тоа ќе изнесува“, рече Василевска.
Студентските претставници пред повеќе од еден и пол месец поднеле иницијатива за зголемување на дневниот износ од 140 на 200 денари.
Тоа би претставувало зголемување од околу 43 проценти.
Предлогот на премиерот за 4.500 денари месечно не е истоветен со барањето за 200 денари дневно, а конечниот износ би зависел и од бројот на денови за кои студентите имаат право на субвенција.
Јаневска: Зголемување ќе има, износот ќе се договори
Министерката за образование и наука Весна Јаневска потврди дека Владата разгледува воведување ваучерски систем сличен на моделот што се применува во Словенија.
„Зголемување секако ќе има, која ќе биде сумата, дополнително ќе се договориме“, изјави Јаневска.
Според неа, целта е средствата да се користат за исхрана, а системот да овозможи учество на повеќе оператори што продаваат храна.
Министерката рече дека во претходните разговори со студентските претставници приоритет било проширувањето на бројот на корисници на субвенционираниот оброк, но дека сега студентите побарале и повисок дневен износ.
Студентски референдум за предложените промени
Националното студентско тело најави подготовка на дигитална платформа наречена „Студентски референдум“, преку која студентите ќе можат да се изјаснат за предложениот систем.
Василевска рече дека целта е во одлучувањето да бидат вклучени што поголем број студенти, наместо одлуката да ја донесат само претставниците на студентските собранија.
Платформата треба да биде подготвена во текот на следната недела.
Студентските организации очекуваат дотогаш да добијат поконкретен одговор од Владата за износот и рокот за зголемувањето.
За новиот систем ќе бидат потребни софтвер и тендер
Мицкоски нагласи дека предложените промени не можат да се спроведат веднаш.
За новиот систем ќе биде потребно изработка на софтверско решение, спроведување постапка за јавна набавка и техничко поврзување со трговците што би учествувале во програмата.
Премиерот рече дека студентските претставници не биле обврзани веднаш да го прифатат предлогот, туку треба да разговараат со своите колеги и потоа да достават став.
Во меѓувреме, тој се осврна и на реконструкцијата на студентските домови, најавувајќи дека домот „Кузман Јосифовски-Питу“ треба да биде пуштен во употреба до крајот на годината.
Според премиерот, во тек е и подобрување на условите во студентскиот дом „Стив Наумов“, а Владата работи на поширока програма за реконструкција на ученички и студентски домови.
Засега останува отворено кога студентите ќе добијат повисока субвенција, дали ќе биде прифатен предложениот месечен износ од 4.500 денари и како ќе функционира новиот дигитален систем.