Хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ изјави дека неговата земја го поддржува европскиот пат на Црна Гора, но очекува натамошно решавање на отворените прашања меѓу двете држави за да се создадат услови за завршување на преговорите за членство во Европската Унија.
Пленковиќ ова го соопшти по средбата со црногорскиот премиер Милојко Спајиќ, одржана во рамките на Самитот на Берлинскиот процес во Црна Гора.
„На средбата со црногорскиот премиер Милојко Спајиќ ја повторив поддршката на Хрватска за европскиот пат на Црна Гора, нагласувајќи ја потребата од решавање на прашањата што се однесуваат на темелните европски вредности во рамките на Поглавјето 23, како и отворените прашања поврзани со добрососедските односи во рамките на Поглавјето 31“, напиша Пленковиќ на платформата Икс.
Поглавјето 23 се однесува на правосудството и основните права, додека Поглавјето 31 ја опфаќа надворешната, безбедносната и одбранбената политика.
Загреб ги поздравува одлуките за Котор и Морињ
Пленковиќ ги поздрави двете одлуки на Владата на Црна Гора што се однесуваат на чувствителни историски прашања во односите со Хрватска.
Првата се однесува на преименувањето на базенот во Котор, кој го носеше името на Зоран Џими Гопчевиќ, поранешен ватерполист чие име беше предмет на дипломатски спор поради неговото поврзување со воените настани во 1990-тите години.
Втората се однесува на обезбедувањето трајна заштита на спомен-плочата во Морињ, поставена во знак на сеќавање на хрватските затвореници кои биле држени во воениот логор на таа локација во 1991 и 1992 година.
Овие прашања подолг период предизвикуваа несогласувања меѓу Загреб и Подгорица.
„Ги поздравуваме одлуките што ги донесе Владата на Црна Гора за преименување на базенот во Котор и обезбедување трајна заштита на спомен-плочата во Морињ“, наведе Пленковиќ.
Хрватска очекува дополнителни чекори
И покрај позитивната оценка за последните одлуки, хрватскиот премиер нагласи дека остануваат и други отворени прашања што треба да се решат.
„Очекуваме натамошен напредок во решавањето на останатите утврдени прашања за да се создадат неопходните услови за завршување на преговорите на Црна Гора за пристапување кон Европската Унија“, порача Пленковиќ.
Неговата изјава покажува дека Хрватска го поврзува завршувањето на црногорските пристапни преговори и со напредокот во билатералните односи.
Загреб и Подгорица имаат повеќе отворени прашања од периодот на распадот на поранешна Југославија, вклучително и прашања за военото наследство, исчезнатите лица и меѓудржавните односи.
Црна Гора ја гледа 2028 година како можен датум за членство
Во меѓувреме, германскиот канцелар Фридрих Мерц изјави дека е реално Црна Гора да стане 28. членка на Европската Унија до 2028 година.
Црногорскиот премиер Спајиќ оцени дека преостанатите предизвици во односите со Хрватска се надминливи и дека неговата земја е решена преку реформи да го заслужи членството во Унијата.
Австрискиот канцелар Кристијан Штокер, пак, порача дека билатералните прашања не треба да го забавуваат процесот на проширување на ЕУ.
Различните акценти во изјавите на европските лидери ја одразуваат чувствителноста на билатералните спорови во пристапниот процес.
За завршување на преговорите и потпишување договор за пристапување е потребна согласност од земјите членки, што им дава значајна улога на соседните држави во процесот.