Победата на студентската листа на предвремените парламентарни избори во Србија предизвика различни реакции во македонската опозиција, откривајќи ги и разликите околу начинот на кој би можело да дојде до политички промени во Северна Македонија.
Претседателот на СДСМ, Венко Филипче, им ја честиташе изборната победа на граѓаните на Србија, оценувајќи дека падот на досегашната власт во Белград е дел од пошироки политички промени на Балканот.
„Падна Орбан. Падна Вучиќ. Сите знаеме кој е следен“, порача Филипче, алудирајќи на актуелната власт во Македонија.
Тој оцени дека следува ослободување од, како што рече, криминалните структури на власта и изрази очекување дека Србија и Македонија ќе градат односи засновани на меѓусебно почитување и соработка.
„На граѓаните на Македонија им порачувам дека нè чека борба, ни малку лесна, затоа што се бориме против остатокот од оваа криминална балканска група“, рече Филипче.
Меѓутоа, додека раководството на СДСМ во српските избори гледа поттик за промена на власта во Македонија, иницијативата „Разговори за иднината во 12:05“, зад која стојат критичари на Филипче во партијата, извлече поинаква политичка порака.
Организаторите на иницијативата, кои претходно побараа оставка од лидерот на СДСМ, оценија дека случувањата во Србија и Унгарија покажуваат оти граѓаните сè повеќе се дистанцираат од традиционалните политички партии и долгогодишните функционери.
„Добивме уште еден пример по Унгарија дека граѓаните се уморни од традиционалните политички опции, долгогодишните професионални политичари и корупциски профитери. Затоа се приклонуваат кон автентични политички коалиции на прогресивната демократска јавност“, наведоа организаторите.
Тие повикаа на пошироко обединување на опозициските сили, отворање простор за младите и реформа на изборниот систем преку воведување една изборна единица со отворени кандидатски листи.
Според иницијативата, студентите и младите во Македонија, независно од нивната етничка и верска припадност, имаат капацитет да станат значаен фактор во политичките промени.
„Уште еднаш се потврди дека без вистинско обединување на целокупната опозициска прогресивна демократска јавност е речиси невозможно да се победат десничарските популистички власти на Балканот“, наведоа организаторите.
Различните реакции ја отвораат и дилемата за идната стратегија на македонската опозиција: дали политичките промени треба да се бараат преку постојните партиски структури или преку пошироки граѓански и политички движења.
Во Србија, студентската листа освои 52,54 проценти од гласовите, наспроти 39,29 проценти за коалицијата предводена од Александар Вучиќ, според прелиминарните резултати од 8.077 обработени избирачки места објавени од Републичката изборна комисија во понеделникот наутро.
Вучиќ го призна поразот, по речиси две години протести што започнаа по уривањето на настрешницата на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година, кога загинаа 16 лица.
Иако Филипче и неговите критичари ја поздравија победата на студентската листа, нивните пораки укажуваат на различни пристапи кон политичкото организирање во Македонија.
За Филипче, резултатот во Србија претставува повод за најава на политички промени и во Македонија. За неговите внатрепартиски критичари, истиот резултат е аргумент за преиспитување на улогата на традиционалните партии, вклучително и на СДСМ, во идното опозициско дејствување.