Американската војска го забрани влезот на сите автомобили произведени од кинеската компанија BYD во воздухопловната база „Кадена“ на јапонскиот остров Окинава, поради стравувања дека технологијата вградена во возилата би можела да претставува ризик за безбедноста на воените операции.
Забраната стапи во сила на 26 октомври и се однесува на сите возила од овој производител, вклучувајќи приватни автомобили, такси-возила, возила на компании што работат со базата и доставувачи.
Безбедносниот персонал на влезовите во базата добил инструкции да не дозволува пристап на возила од BYD.
„Овие возила претставуваат неприфатлив ризик за нашиот персонал и нашата мисија, кој не може да се ублажи“, изјави потполковникот Али Стормер, портпаролка на 18. воздухопловно крило на американските воздухопловни сили во Кадена.
Американските воени власти не наведоа конкретен инцидент што ја предизвикал одлуката, ниту објавија технички докази за евентуално неовластено собирање информации.
Камерите и сензорите во автомобилите под сомнеж
Според јужнокорејската новинска агенција Јонхап, американските безбедносни служби се загрижени дека камерите, сензорите и GPS-системите вградени во современите електрични автомобили би можеле да собираат информации за движењето на воениот персонал, објектите и опремата.
Современите автомобили користат повеќе електронски системи за навигација, следење на околината, безбедност и комуникација.
Дел од тие системи можат да собираат и обработуваат податоци за локацијата, движењето и непосредната околина на возилото.
Американските власти стравуваат дека таквите информации би можеле да бидат злоупотребени доколку до нив добијат пристап неовластени лица или странски институции.
Зошто базата „Кадена“ е толку важна?
Воздухопловната база „Кадена“, лоцирана на јужниот јапонски остров Окинава, претставува едно од најважните американски воени упоришта во Источна Азија.
Базата има значајна улога во американската одбранбена стратегија во Индо-Пацифичкиот Регион, особено во услови на зголемени тензии со Кина и Северна Кореја.
Во неа се распоредени борбени авиони, летала за воздушно дополнување гориво, извидувачки авиони и друга воена опрема.
Според објавените информации, базата располага и со ракетниот систем „Тајфон“, кој може да користи крстосувачки ракети „Томахавк“ со дострел од околу 1.600 километри.
Нејзината локација ѝ овозможува на американската војска брзо да реагира на потенцијални кризи во Источното Кинеско Море и поширокиот регион.
Пентагон претходно го стави BYD на црна листа
Забраната доаѓа неколку месеци откако американското Министерство за одбрана го стави BYD на листа на кинески компании за кои смета дека имаат врски со војската на Кина.
Во јуни Пентагон на листата вклучи вкупно 188 компании, меѓу кои и автомобилскиот производител Nio, интернет-компанијата Baidu и платформата за електронска трговија Alibaba.
Вашингтон смета дека дел од овие компании можат да придонесуваат за технолошките и воените способности на Кина.
BYD ја отфрли американската класификација и најави користење административни и правни средства за заштита на своите интереси.
Кина претходно ја забрани Tesla во државни објекти
Американската одлука потсетува на слични мерки што Кина ги презеде против американскиот производител на електрични автомобили Tesla.
Во 2021 година, кинеските власти го ограничија пристапот на возилата Tesla до одредени владини објекти, поради загриженост дека нивните камери би можеле да снимаат чувствителни информации.
Ограничувањата беа укинати во 2024 година, откако Tesla доби позитивна оценка од водечка кинеска автомобилска организација за усогласеноста со националните стандарди за безбедност на податоците.
BYD ја проширува продажбата низ светот
Забраната во Јапонија доаѓа во период кога BYD ја зајакнува својата позиција на меѓународниот автомобилски пазар.
Кинеската компанија во 2025 година ја надмина Tesla според глобалната продажба на целосно електрични автомобили и продолжува да се шири во Европа, Азија и други пазари.
Во јули годинава BYD го претстави електричниот миниавтомобил „Racco“ во Јапонија, со цел да влезе во сегментот на мали градски возила, во кој традиционално доминираат домашните производители.
Засега, забраната се однесува конкретно на американската база „Кадена“ и не претставува општа забрана за продажба или користење автомобили BYD во Јапонија.
Се појавија шпекулации дека американската војска би можела да воведе слични ограничувања и во други бази, но таква поширока одлука сè уште не е потврдена.
Случајот го отвора и поширокото прашање за заштитата на податоците во современите автомобили, кои сè повеќе функционираат како поврзани дигитални уреди со камери, сензори, софтвер и интернет-комуникација.