Европските лидери на 19 ноември во Берлин изјавија дека се подготвени за преговори со Русија за завршување на војната во Украина, но побараа секој мировен договор да ја гарантира безбедноста на Киев.
На самитот на таканаречената „Коалиција на подготвените“, германскиот канцелар Фридрих Мерц, францускиот претседател Емануел Макрон и британскиот премиер Енди Барнам ја потврдија поддршката за Украина. Тие порачаа дека Европа мора да учествува во разговорите за идната безбедносна архитектура на континентот.
„Европа има јасна, доследна и единствена преговарачка позиција“, изјави Барнам.
Мерц оцени дека максималистичките барања на Москва се нереални, но рече дека американското учество ги зголемува шансите за постигнување мир.
„Подготвени сме за сериозни разговори за европската безбедност со Русија, но тие мора да бидат поврзани со сериозни разговори и најпрво со мировен договор со Украина“, рече германскиот канцелар.
Вашингтон бара договор со учество на Европа
На самитот во Берлин присуствуваа и американските претставници Стив Виткоф и Џаред Кушнер, зет на американскиот претседател Доналд Трамп.
Кушнер изјави дека Трамп сака да постигне договор со Москва со учество на европските сојузници. Според него, американскиот претседател по средбата со рускиот претседател Владимир Путин и кинескиот претседател Си Џинпинг во кинескиот град Шенжен смета дека мирот е остварлив.
Трамп подоцна телефонски се вклучил на самитот во Берлин од претседателскиот авион „Ер форс уан“.
Кушнер изјави дека Москва покажала подготвеност да го прифати европското учество во преговорите и дека е отворена за безбедносни гаранции за Украина засновани врз принципот на член 5 од Северноатлантскиот договор.
Овој член предвидува колективна одбрана на членките на НАТО во случај на вооружен напад врз една од нив.
Сепак, засега нема потврда од Москва дека би прифатила такви гаранции за Украина.
Путин бара разјаснување на европската улога
Рускиот претседател Владимир Путин изјави дека Москва начелно не се противи на учеството на европските земји во мировните преговори, но сака да знае што тие би придонеле во процесот.
Според Путин, Вашингтон настојува европските претставници да добијат место на преговарачката маса.
„Преку дипломатски канали ги поканивме Европејците да дојдат во Москва за да ги утврдиме нивните позиции. Потоа ќе одлучиме во каков формат ќе го продолжиме дијалогот со Украина“, изјави Путин.
Тој рече дека Русија нема намера да нападне друга земја, отфрлајќи ги европските предупредувања за можна поширока воена конфронтација до 2030 година.
Путин истовремено призна дека разговорите за европската безбедност не можат да се водат без учество на европските држави.
Меѓутоа, советникот на Кремљ, Јуриј Ушаков, претходно изјави дека ќе бидат потребни дополнителни разговори пред преговарачкиот формат да се прошири.
Зеленски: Путин досега ги отфрлаше предлозите
Украинскиот претседател Володимир Зеленски изрази сомневање во подготвеноста на Москва за компромис.
„Путин секогаш велеше не“, изјави Зеленски, осврнувајќи се на досегашните мировни предлози.
Украина бара безбедносни гаранции споредливи со колективната одбрана што НАТО им ја обезбедува на своите членки.
Русија се противи на украинското членство во Алијансата. Според медиумските извештаи, американските преговарачи разгледувале можност Киев да добие гаранции слични на член 5, без формално членство во НАТО, во замена за територијални отстапки.
Зеленски и европските лидери не потврдија дека постои согласност за такво решение.
Мерц против поделба на Европа на сфери на влијание
Германскиот канцелар предупреди дека е неприфатлив секој обид големите сили да ја поделат Европа на сфери на влијание.
„Форматот Јалта нема да донесе мир“, рече Мерц, алудирајќи на конференцијата од 1945 година, на која лидерите на САД, Советскиот Сојуз и Велика Британија разговараа за повоениот поредок.
Тој ја оцени средбата на Трамп, Путин и Си во Шенжен првенствено како можност за заедничко фотографирање, но истовремено ја нагласи важноста на американското учество во мировниот процес.
„Соединетите Држави разбираат дека без нас нема мир. Ние, пак, знаеме дека со САД покрај нас, изгледите за мир се зголемуваат“, изјави Мерц.
Полскиот премиер Доналд Туск ја критикуваше изјавата на Трамп, кој на средбата во Кина го нарече Путин свој пријател.
„Господинот Путин не е наш пријател и никогаш нема да биде“, рече Туск.
Францускиот претседател Емануел Макрон ги повика сојузниците да ја зголемат испораката на системи за противвоздушна одбрана за Украина. Тој побара повторно да се отвори и прашањето за украинското членство во НАТО.
Русија продолжува со нападите врз Украина
Додека дипломатските делегации разговараа во Кина и Германија, руските сили извршија нови напади врз украинскиот главен град Киев.
Според информациите наведени од Би-би-си, во напад со беспилотни летала на 19 ноември загинало едно лице во станбена зграда во населбата Подилски.
Оштетувања биле пријавени и на зградите на холандската и австриската амбасада, како и на катедралата „Свети Владимир“.
Русија продолжува да ја напаѓа украинската енергетска инфраструктура во период кога температурите се намалуваат. Киев и неговите европски сојузници ја обвинуваат Москва дека се обидува да го ослаби украинскиот отпор преку прекини во снабдувањето со електрична енергија и вода.
Путин, пак, изјави дека Русија е заинтересирана за завршување на војната и дека е подготвена за компромиси, обвинувајќи ги Украина и европските држави за недостиг од флексибилност.
Рускиот претседател најави и посилен одговор на украинскиот напад врз Кримскиот мост, кој ја поврзува Русија со окупираниот полуостров Крим.
Тој рече дека се разговарало за можен прекин на огнот во одредени области, но дека по нападот врз мостот одлучил да не го поддржи предлогот.
Русија ја започна целосната инвазија врз Украина во февруари 2022 година. И покрај повеќето рунди дипломатски разговори, Москва и Киев остануваат со спротивставени позиции за териториите, безбедносните гаранции и условите за завршување на војната.

