Кинеската трка за вештачка интелигенција и натаму се потпира на американска технологија до која Вашингтон настојува да го ограничи пристапот. Истражување на Ројтерс идентификува компјутерски проекти и договори во Кина вредни над 3,2 милијарди долари, планирани или изградени околу процесори на „Нвидиа“ опфатени со извозни ограничувања.
Наодите доаѓаат во чувствителен момент за американскиот производител: еден ден по оставката на коосновачот и извршен директор Џенсен Хуанг, додека американските власти го засилуваат вниманието кон пристапот на Кина до напредни чипови.
За кинеските инвеститори и оператори на податочни центри, ризиците се конкретни — од доцнење на испораките до поскапо приспособување на системите за работа со домашни процесори.
Повеќе од 150 документи ја откриваат побарувачката
Ројтерс прегледал повеќе од 150 огласи за набавки, инвестициски планови, градежни договори и корпоративни објави. Идентификуваните проекти и договори за опрема имаат вкупна пријавена вредност поголема од 23 милијарди јуани, односно околу 3,2 милијарди долари.
Сумата опфаќа најавени инвестиции, потпишани договори и завршени инсталации. Во неа се вклучени објекти, електроенергетски системи и друга инфраструктура, покрај компјутерската опрема.
Документите покажуваат дека технологијата на „Нвидиа“ е присутна и надвор од најголемите кинески технолошки компании — во универзитети, регионални компјутерски центри и проекти поддржани од локалните власти.
Кинеското Министерство за трговија и „Нвидиа“ не одговориле веднаш на барањата на Ројтерс за коментар.
Планови за илјадници чипови, неизвесни испораки
Проектите се потпираат на процесорите H100, H200 и H800, чиј извоз е предмет на американски ограничувања и лиценцирање.
Меѓу нив е и објект во северозападната провинција Гансу, каде што било планирано до крајот на годината да бидат инсталирани илјадници чипови на „Нвидиа“. Според Ројтерс, останува нејасно дали процесорите пристигнале.
Дел од идентификуваните капацитети веќе работат, а други се во изградба или во фаза на планирање. За оние што допрва треба да набават опрема, дополнителното затегнување на контролите може да значи нарушени испораки или промена на технолошката основа на инвестицијата.
Зошто „нула удел“ и натаму значи присутни чипови?
Хуанг минатата година изјави дека уделот на „Нвидиа“ на кинескиот пазар паднал од 95 проценти на нула. Компанијата ги исклучи и приходите од кинескиот пазар за податочни центри од своите прогнози, наведувајќи регулаторна неизвесност.
Сепак, извештај на истражувачката компанија IDC, цитиран од Ројтерс во октомври, проценува дека „Нвидиа“ учествувала со 34 проценти во испораките на забрзувачи за вештачка интелигенција во Кина во првата половина на 2026 година.
Овие показатели мерат различни нешта: можноста компанијата директно да продава на пазарот и застапеноста на нејзиниот хардвер во испораките. Документите што ги прегледал Ројтерс не го утврдуваат патот по кој ограничените процесори стигнале до кинеските корисници.
Заминувањето на Хуанг ја усложнува сликата
Оставката на Хуанг следеше по скандалот околу неговата врска со кинеската деловна жена Алис Хуанг, за која американските власти се сомневаат дека има разузнавачки врски со Пекинг.
Таа била поврзана со „Мегаспид“, партнер на „Нвидиа“ за облачни услуги со седиште во Сингапур. „Мегаспид“ негира дека незаконски пренасочувал чипови во Кина.
Управниот одбор на „Нвидиа“ покрена независна истрага и соопшти дека нема причина да верува оти биле компромитирани компаниски тајни или американската национална безбедност. Нема јавно објавен наод дека Џенсен Хуанг ги прекршил прописите за извозна контрола.
Кинеските проекти идентификувани од Ројтерс не се поврзани со „Мегаспид“ или со обвинувањата околу Хуанг.
Неговото заминување, сепак, би можело да го ослаби влијанието на компанијата во Вашингтон. Хуанг беше истакнат застапник за олеснување на извозните ограничувања, додека американски законодавци бараат построги мерки.
Кој ја користи компјутерската моќ?
Вашингтон почна да го ограничува извозот на напредните процесори на „Нвидиа“ во 2022 година, а подоцна ги прошири мерките и врз приспособени модели за Кина, меѓу кои H800. Во јануари администрацијата на Трамп воведе поединечно разгледување на дозволите за извоз на H200 за квалификувани кинески купувачи, под одредени услови.
Сани Чеунг, аналитичар во фондацијата „Џејмстаун“ во Вашингтон, смета дека контролите треба да одат подалеку од непосредниот купувач и да утврдат кој на крајот ја користи компјутерската моќ и за каква цел.
За кинеските оператори, токму пристапот до таа моќ ќе одреди дали планираните центри ќе почнат да работат навреме — или ќе мора да чекаат опрема и да ги менуваат своите планови.