Премиерот Христијан Мицкоски во понеделникот изјави дека Владата нема да прифати правосудниот испит целосно да се полага на албански јазик, потврдувајќи го предложениот модел според кој теоретскиот дел ќе може да се полага на јазикот на кој кандидатите студирале, а практичниот дел ќе остане на македонски.
Изјавата следува по повеќемесечната дебата за употребата на албанскиот јазик при полагањето на правосудниот испит и барањата на студентите правници што високото образование го завршиле на албански јазик.
Според Мицкоски, решението што ќе биде доставено на владина седница содржи два одделни дела.
Првиот предвидува кандидатите да можат да бидат тестирани на јазикот на кој го завршиле додипломското образование, без разлика дали станува збор за албански, турски или англиски јазик.
Вториот дел, кој опфаќа симулација на судски постапки во кривичната и граѓанската материја, ќе се спроведува на македонски јазик.
Владата не прифаќа целосен испит на албански
Мицкоски нагласи дека нема да биде прифатено решение со кое сите делови од правосудниот испит би можеле да се полагаат на албански јазик.
Премиерот го образложи ваквиот став со потребата од единствен јазичен пристап во функционирањето на правосудниот систем.
Според него, симулацијата на судските постапки е директно поврзана со практичната работа на судовите и со примената на правото.
Тој оцени дека ова прашање треба да се разгледува во контекст на владеењето на правото, а не како дел од политичките спорови за јазичните права.
Премиерот нагласи дека Владата нема поинаков став од претходно предложениот модел.
Порака и до ЗНАМ
Запрашан за најавените реакции од движењето ЗНАМ, кое е дел од владејачката коалиција, Мицкоски одговори дека со објаснувањето на владината позиција го дал и одговорот на тоа прашање.
Неговата изјава доаѓа во период кога употребата на албанскиот јазик при полагањето на правосудниот испит предизвикува различни позиции меѓу политичките партии.
Студентите Албанци бараат да им се овозможи испитот да го полагаат на јазикот на кој студирале, повикувајќи се на уставните и законските одредби за употреба на јазиците.
Владата, пак, настојува да воспостави комбиниран модел што ќе овозможи полагање на дел од испитот на други јазици, но без промена на јазичниот режим на практичниот дел.
Прашањето останува отворено
Предложеното решение претставува обид да се усогласат барањата на студентите со ставот на Владата за функционирањето на правосудниот систем.
Сепак, останува отворено дали студентите што бараат целосно полагање на албански јазик ќе го прифатат ваквиот модел.
Во досегашните разговори беше најавено дека предлогот треба да биде доставен и до Венецијанската комисија за оценување на неговата усогласеност со релевантните правни стандарди.
Засега не е соопштено дека Владата усвоила конечна законска измена со која моделот би почнал да се применува.
Прашањето за јазикот на правосудниот испит останува и во поширокиот контекст на примената на Законот за употреба на јазиците и дебатите за правичниот пристап до институциите.