Американскиот претседател Доналд Трамп повторно ги засили критиките кон НАТО, отворајќи прашања за иднината на алијансата и можните чекори што САД би можеле да ги преземат за да ја ослабат, дури и без формално повлекување, пишува Политико.
Според анализи на експерти и официјални лица, постојат неколку сценарија – од политички притисок до делумно повлекување на военото присуство.
Реторика и поткопување на довербата
Најверојатното сценарио е продолжување на острата реторика и доведување во прашање на членот 5 за колективна одбрана. Експертите предупредуваат дека вакви изјави директно ја поткопуваат довербата и одвраќањето, што е клучно за функционирањето на алијансата. Францускиот претседател Емануел Макрон предупреди дека постојаните сомнежи ја „празнат суштината“ на НАТО.
Блокирање одвнатре
САД би можеле да го забават или блокираат донесувањето одлуки во НАТО, каде што сите политики бараат консензус. Таков пристап веќе делумно се користи за одредени теми, а може да се прошири и на клучни безбедносни прашања.
Повлекување на дел од трупите
Вашингтон има меѓу 67.000 и 85.000 војници во Европа. Делумно повлекување би имало влијание, но експертите велат дека тоа не би било катастрофално, бидејќи европските земји би можеле делумно да го надоместат.
„Меко“ напуштање на алијансата
САД би можеле да се повлечат од клучни механизми, како военото планирање или состаноците на НАТО, што би ја парализирало работата на организацијата без формално излегување.
Формално напуштање
Најмалку веројатно сценарио е целосно напуштање на НАТО, бидејќи за тоа е потребна поддршка од американскиот Конгрес и сложена правна процедура.
Експертите предупредуваат дека слабеењето на алијансата би можело да ги охрабри геополитичките ривали како рускиот претседател Владимир Путин и кинескиот лидер Си Џинпинг да ја тестираат нејзината кохезија.
Аналитичарите оценуваат дека и без формален излез, постепеното дистанцирање на САД би можело сериозно да ја ослаби улогата на НАТО во глобалната безбедност.