Европската Унија испрати јасен сигнал дека е подготвена да го забрза европскиот пат на Молдавија, отворајќи прашања дали земјите од Западен Балкан ризикуваат да останат во „втората лига“ на проширувањето доколку не ги забрзаат реформите.
На самитот ЕУ–Молдавија во Брисел, лидерите на Унијата ја потврдија поддршката за членството на земјата и поздравија значителен напредок во пристапните преговори. Во заедничката декларација се наведува дека иднината на Молдавија е во Европската Унија и дека Брисел е подготвен да продолжи со отворање на нови преговарачки кластери според принципот на заслуги.
Покрај политичката поддршка, ЕУ најави и стотици милиони евра финансиска помош преку Планот за раст, како и постепено вклучување на Молдавија во европскиот пазар уште пред формалното членство.
Оваа формула станува новиот модел на Брисел: повеќе интеграција пред членство.
За разлика од Западен Балкан, каде процесот на проширување со години е заложник на билатерални спорови и внатрешни блокади, Молдавија добива политички ветер во грб во време кога ЕУ настојува да ја намали руската влијателност во Источна Европа.
Во декларацијата посебно место имаат осудите за руските хибридни закани, дезинформациите и сајбер нападите. ЕУ ја повторува поддршката за територијалниот интегритет на Молдавија и бара повлекување на руските сили од Приднестровје.
Пораката е јасна: геополитиката повторно го обликува проширувањето.
За Северна Македонија и останатите земји од Западен Балкан ова е предупредување дека проширувањето повеќе не е само технички процес на исполнување критериуми. Во новите безбедносни околности, Брисел е подготвен побрзо да ги награди државите кои покажуваат реформска динамика и јасна стратешка усогласеност со Унијата.
Иако Европската комисија формално инсистира дека нема натпревар меѓу кандидатите, реалноста покажува дека Молдавија, Украина и Црна Гора моментално се движат побрзо од поголем дел од регионот.
За Скопје, кое веќе две децении е кандидат за членство, самитот во Брисел е потсетник дека времето повеќе не работи во корист на оние што чекаат. Додека Молдавија отвора нови поглавја, Северна Македонија сè уште се наоѓа во политички спор околу уставните измени и деблокирањето на преговарачкиот процес.
Затоа најважната порака од Брисел не е само дека Молдавија напредува, туку дека Европската Унија е подготвена да ги награди оние што се движат напред – без оглед дали доаѓаат од Источното партнерство или од Западен Балкан.