Францускиот амбасадор во Северна Македонија, Кристоф Ле Риголер, изјави дека компромисот од 2022 година нема да биде повторно отворен за преговори и дека земјата треба да се насочи кон негово спроведување, заедно со суштински реформи во владеењето на правото, судството и борбата против корупцијата.
Во интервју за „Порталб“, Ле Риголер рече дека француско-германскиот предлог за постепена интеграција не значи создавање „втора лига“ за земјите од Западен Балкан, туку треба да им овозможи конкретни придобивки уште пред полноправното членство во Европската Унија.
Според него, целта на Париз и Берлин останува целосна интеграција на Северна Македонија и другите земји од регионот, но со побрзо поврзување на реформите со финансиските и политичките придобивки од процесот.
„Не станува збор за втор статус или за членство со помалку права. Визијата е целосно членство на земјите од Западен Балкан“, рече Ле Риголер.
Тој додаде дека во услови на зголемени геополитички ризици, проширувањето има и стратешко значење за Европа, која, според него, мора да биде пообединета и посилна за да ги заштити сопствените демократски вредности, безбедноста и просперитетот.
Компромисот нема повторно да се отвора
Клучната порака на францускиот дипломат се однесува на договорот од 2022 година, во јавноста познат како француски предлог.
Ле Риголер рече дека документот не е билатерален договор меѓу Северна Македонија и Бугарија, туку обврска преземена меѓу Скопје и Европската Унија.
„Компромисот од 2022 година нема повторно да се отвори и нема повторно да се преговара. Тоа само би значело губење време“, рече тој.
Според него, политичките напори треба да бидат насочени кон изнаоѓање начин договореното да биде применето во политички прифатлива форма и во разумен рок.
Францускиот амбасадор призна дека компромисот е сложен и содржи повеќе последователни обврски, но оцени дека реалистичниот пристап е негово спроведување, а не обид за негово редефинирање.
Потребен е смирен дијалог меѓу Скопје и Софија
Ле Риголер повика на искрен, отворен и смирен дијалог меѓу Северна Македонија и Бугарија, оценувајќи дека формирањето нова влада во Софија создало први знаци за обновување на билатералната комуникација.
Тој предупреди дека процесот нема да биде едноставен и дека може да има провокации, неодмерени изјави и обвинувања од поединци и групи кои немаат интерес за подобрување на односите.
„Најважно е страните да разговараат и отворено да си ги кажуваат работите. Треба да се реагира смирено и разумно, без наивност“, рече амбасадорот.
Според него, во дијалогот треба одговорно да учествуваат македонските, бугарските и европските политичари.
Законите мора да се спроведуваат
Ле Риголер рече дека од почетокот на 2026 година е забележливо забрзување на реформите, што овозможило деблокирање на 65 милиони евра од европскиот План за раст.
Сепак, тој предупреди дека усвојувањето закони само по себе не е доволно и дека вистинскиот тест е нивното спроведување во практиката.
„Добро е да се усвојуваат закони, но уште поважно е тие да се применуваат“, рече тој.
Амбасадорот ги издвои владеењето на правото, независноста на судството и борбата против корупцијата како области во кои се потребни мерливи и реални резултати.
Франција, според него, има тројца технички експерти во клучни министерства кои им помагаат на институциите во спроведувањето на реформите и усогласувањето со европските стандарди.
Интеграција пред членство, но не како замена
Француско-германскиот предлог за постепена интеграција предвидува земјите кандидатки да добиваат пристап до одредени европски политики и придобивки во зависност од постигнатиот напредок.
Ле Риголер нагласи дека овој модел треба да го забрза реформскиот процес, а не да го замени полноправното членство.
Според него, кандидатките треба да добиваат повеќе придобивки во текот на процесот, но тие придобивки мора да бидат поврзани со реално исполнување на обврските.
Тој порача дека граѓаните на Северна Македонија, иако се уморни од долгото чекање, не треба да гледаат на реформите само како на барање од Брисел, туку како на промени неопходни за подобро функционирање на самата држава.
Дезинформациите како безбедносна закана
Францускиот амбасадор предупреди и дека блокираниот европски пат создава простор за дезинформации и политичка манипулација со разочарувањето на граѓаните.
Тој рече дека дезинформациите повеќе не се само содржини на социјалните мрежи, туку можат да се користат како политичко и безбедносно оружје против институциите, државите и граѓаните.
Ле Риголер го посочи француското тело „Вигинум“, кое ги следи надворешните дигитални мешања, особено во изборни процеси.
Тој додаде дека Франција ќе продолжи да поддржува програми во Северна Македонија за медиумска писменост, независно истражувачко новинарство и спротивставување на манипулациите со информации.
Според него, борбата против дезинформациите е заедничка демократска обврска на институциите, медиумите, новинарите, граѓанското општество и самите граѓани.