Обвинителството за гонење организиран криминал и корупција го затвори предметот за јавните набавки и изградбата на 19 модуларни болници во Северна Македонија, оценувајќи дека проверките не утврдиле основи за сомнение за злоупотреба на службената положба или друго кривично дело што се гони по службена должност.
Одлуката веднаш предизвика политичка реакција од ВМРО-ДПМНЕ, која го обвини шефот на обвинителството Ислам Абази дека го „спасил“ поранешниот министер за здравство и актуелен лидер на СДСМ, Венко Филипче, од одговорност.
Предметот беше отворен на 10 септември 2021 година, два дена по пожарот во модуларната ковид-болница во Тетово, во кој загинаа 14 лица, а десетина беа повредени. Истрагата за набавките и изградбата на модуларните болници беше одвоена од постапките поврзани директно со пожарот.
Обвинителството: Нема основа за кривично гонење
Обвинителката Верица Бержецка изјави дека била анализирана обемна документација поврзана со постапките за обезбедување дополнителни здравствени капацитети за време на пандемијата.
Предметот првично го водела обвинителката Вилма Русковска, потоа бил кај Елизабета Јосифовска, а завршил кај Бержецка.
Обвинителството ги анализирало постапките спроведени од април до јуни 2020 година за монтажни контејнери кај Клиниката за инфективни болести во Скопје, немедицинска опрема за Регионалниот ковид-центар и модуларен амбулантско-поликлинички оддел за Клиниката за пулмологија и алергологија.
Посебно била проверувана набавката на модуларните контејнери во рамките на проектот за итно справување со Ковид-19, финансиран со заем од Светска банка.
Според обвинителството, постапката била спроведена согласно правилата на меѓународната финансиска институција, а Бирото за јавни набавки потврдило дека во таков случај постои законски исклучок од примената на одредбите од Законот за јавни набавки.
Светска банка ги проверувала објектите
Обвинителството ја разгледало и законската регулатива за изградбата на модуларните објекти.
Јавниот повик бил објавен на 13 октомври 2020 година, а договорот бил склучен на 30 ноември. Неколку дена претходно, на 24 ноември, биле објавени измени на Законот за градење со кои модуларните објекти наменети за здравствена дејност биле ставени во категорија за која не е потребно одобрение за градење.
По пожарот во Тетово, тим на Светска банка во октомври 2021 година ги посетил модуларните објекти во Гостивар, Струга, Прилеп, Велес и Штип.
Според документацијата што ја анализирало обвинителството, Светска банка оценила дека постапката за набавка била во согласност со нејзините правила и дека испорачаната стока одговарала на техничките спецификации.
„Обвинителството не утврди факти од кои би произлегло дека во постапките за набавка службено лице ја искористило или пречекорило службената положба или овластување, односно не ја извршило службената должност, со цел да прибави значителна имотна корист или да нанесе значителна штета“, соопшти ОЈО ГОКК.
Поради тоа, обвинителот оценил дека нема основа за натамошно постапување.
ВМРО-ДПМНЕ: „Абази го спаси Филипче“
Одлуката повторно го отвори политичкиот спор околу одговорноста за модуларните болници.
ВМРО-ДПМНЕ го обвини Ислам Абази дека со затворањето на предметот го заштитил Филипче.
„Ислам Абази го спаси Филипче“, порача владејачката партија, тврдејќи дека поранешниот министер имал одговорност за техничките услови под кои биле поставувани модуларните болници.
Партијата тврди дека немало соодветни технички спецификации и елаборат за електричната инсталација и најави дека предметот би можел повторно да се отвори доколку се појават нови докази.
Овие се политички обвинувања на ВМРО-ДПМНЕ и се спротивни на заклучокот на надлежното обвинителство, кое по повеќегодишните проверки соопшти дека не утврдило основи за кривично гонење во предметот за набавките.
Одлуката доаѓа во период кога Абази најави дека нема да бара нов мандат на чело на ОЈО ГОКК, додека Филипче, како лидер на најголемата опозициска партија, е во директно политичко соочување со владејачката ВМРО-ДПМНЕ.