Си расчистува со врвот на кинеската армија: Двајца генерали исфрлени поради „нелојалност“ и корупција
ПЕКИНГ, 21 септември – Кина исфрли двајца од своите највисоки воени функционери од Комунистичката партија и од вооружените сили, обвинувајќи ги за корупција, нелојалност и создавање фракции, во еден од најзначајните удари врз врвот на Народноослободителната армија во последните години.
Џанг Јоусја, потпретседател на Централната воена комисија и практично втор човек во воената хиерархија под претседателот Си Џинпинг, и Лиу Женли, член на комисијата и началник на нејзиниот Заеднички штаб, се исклучени од партијата и армијата.
Истрагите против двајцата беа објавени во јануари, а кон крајот на август тие беа отстранети од државната Централна воена комисија.
Случаите сега треба да бидат предадени на военото обвинителство.
Од близок сојузник до обвинет за нелојалност
Најголемо внимание предизвикува падот на Џанг.
Тој долго време важеше за еден од најблиските воени сојузници на Си и беше член и на Политбирото на Комунистичката партија.
Џанг е и еден од ретките високи кинески офицери со непосредно борбено искуство.
Сега кинеското раководство го обвинува, заедно со Лиу, не само за финансиски злоупотреби, туку и за прекршување на политичката дисциплина.
Според официјалните кинески документи цитирани од државната агенција Синхуа, двајцата „формирале клики и фракции“ и биле „нелојални и нечесни кон партијата“.
Властите тврдат дека политичките и економските прекршувања биле испреплетени со лично богатење, злоупотреба на функцијата и неизвршување на должностите.
Сумите во случаите биле „исклучително големи“, а последиците „исклучително сериозни“, според официјалното соопштение.
Детални докази за овие обвиненија не беа објавени.
Зошто зборот „нелојалност“ е толку важен?
Обвинувањата за корупција против високи офицери не се новост во Кина.
Но експертите посочуваат дека јавното обвинување на двајца од највисоките генерали за политичка нелојалност и создавање фракции има многу поголемо значење.
Денис Вајлдер, поранешен аналитичар на ЦИА за Кина и сега истражувач на Универзитетот Џорџтаун, оцени дека токму тој дел од обвиненијата е без преседан во поновата кинеска воена политика.
Според него, терминологијата потсетува на периодот на Мао Це Тунг и, доколку обвиненијата се потврдени, може да укажува дека Си ситуацијата ја гледал како сериозен предизвик за својот авторитет.
Тоа е експертска интерпретација, а не официјално објаснување на Пекинг за мотивите зад чистката.
Од седум останаа само двајца
Размерите на промените најдобро ги покажува состојбата во Централната воена комисија, највисокото тело што командува со кинеските вооружени сили.
Од некогашните седум членови, само двајца остануваат активни, меѓу нив и Си, кој претседава со комисијата.
Военото раководство во последните години е една од главните цели на пошироката кампања за дисциплина и борба против корупцијата.
Од доаѓањето на Си на власт во 2012 година, милиони функционери на различни нивоа биле предмет на дисциплински проверки, а десетици високи партиски, државни и воени функционери беа отстранети.
Војската во центарот на чистката
Последните години кампањата сè повеќе го зафаќа воениот сектор.
Серијата истраги и сменувања предизвика значителни промени во највисоката командна структура токму во период кога Пекинг инвестира во модернизација на вооружените сили и бара поголема воена подготвеност.
Падот на Џанг е особено симболичен.
Експертот за кинеска политика Џозеф Ториџијан од Американскиот универзитет потсетува дека Џанг уште во 1980-тите бил претставуван од партиската и воената пропаганда како пример на нова генерација лојална на револуцијата.
Четири децении подоцна, истиот генерал е обвинет за корупција и политичка нелојалност.
Одлуката ја одобрило Политбирото
Исклучувањето на Џанг и Лиу било формално одобрено на состанок на Политбирото со кој претседавал Си, објавија кинеските државни медиуми.
Следната фаза е кривична.
Нивните случаи ќе бидат предадени на воените обвинители за натамошна истрага и евентуално покренување обвиненија.
Чистката доаѓа во чувствителен момент.
Си во наредните денови треба да отпатува во САД на разговори со американскиот претседател Доналд Трамп, а во октомври Комунистичката партија треба да одржи важен состанок посветен на внатрепартиското управување и дисциплината.
Падот на двајцата генерали затоа не е само антикорупциска приказна.
Отстранувањето на еден од најблиските воени сојузници на Си, заедно со експлицитните обвиненија за „клики“, „фракции“ и „нелојалност“, отвора прашања за размерот на превирањата во највисоката воена команда на втората најголема економија во светот.