Германија се соочува со еден од најголемите разузнавачки скандали во последните децении, откако поранешниот директор на Федералната разузнавачка служба (БНД), 80-годишниот Аугуст Ханинг, беше уапсен под сомнение за шпионажа, обид за предавство на државни тајни и незаконско користење доверливи информации.
Федералното обвинителство го сомничи Ханинг дека преку поранешниот шеф на неговиот кабинет, идентификуван како Манфред Д., добивал тајни документи од БНД во периодот од 2010 до јуни 2022 година.
Според истрагата, станува збор за приближно 2.000 документи, од кои многу содржеле класифицирани информации наменети исклучиво за внатрешна употреба во германските разузнавачки институции.
Обвинителите се сомневаат дека Ханинг ги користел информациите во својата приватна консултантска дејност, која ја развил по напуштањето на државната служба.
На 7 октомври германски суд му одреди притвор, додека истрагата продолжува.
Од чувар на државните тајни до осомничен за нивна продажба
Ханинг ја предводеше БНД од 1998 до 2005 година, период во кој имаше пристап до најчувствителните информации за германската национална безбедност.
Потоа работеше како државен секретар во Министерството за внатрешни работи до 2009 година.
По заминувањето од државната служба, Ханинг изгради втора кариера како приватен консултант за безбедност, корпоративно разузнавање и меѓународни деловни односи.
Во јули 2010 година, заедно со сопругата, ја основал компанијата „Ханинг консалт“.
Според обвинителството, токму во тој период постигнал договор со својот поранешен соработник Манфред Д., кој наводно се согласил да му доставува доверливи разузнавачки информации во замена за пари.
Манфред Д. продолжил да работи во БНД и по заминувањето на Ханинг, задржувајќи висока позиција и пристап до широк спектар класифицирани информации.
Тој останал во службата до март 2026 година.
Тајните можеби завршиле кај странски служби
Германските обвинители испитуваат дали Ханинг користел класифицирани информации за изработка на анализи наменети за претставници на странски разузнавачки служби.
Во еден случај, истражителите се сомневаат дека подготвил анализа за вработен во странска служба врз основа на доверливи информации.
Обвинителството, исто така, тврди дека со години одржувал контакти со претставник на друга странска разузнавачка служба, кому наводно му пренесувал политички информации делумно засновани врз материјалите добиени од БНД.
Германските власти не ги објавија имињата на странските служби.
Дел од германските медиуми ги споменаа Азербејџан и Казахстан, но обвинителството јавно не потврди дека тие држави се поврзани со случајот.
Азербејџан негираше каква било вмешаност.
Адвокатот на Ханинг потврди дека неговиот клиент поседувал доверливи документи, но ги отфрли обвинувањата дека ги предавал на начин што ѝ наштетил на Германија или дека добивал пари за тоа.
Контакти со рускиот безбедносен врв
Дополнително внимание предизвикуваат деловните и политичките контакти што Ханинг ги развивал по напуштањето на државната служба.
Според истражувањето на „Политико“, тој бил поврзан со повеќе приватни компании за корпоративно разузнавање и безбедносно советување, чии активности опфаќале делови од Европа, Русија и поранешните советски републики.
Ханинг соработувал со швајцарската консултантска компанија „Плутеос“, а од околу 2014 година бил ангажиран и како висок советник во британската компанија Г3.
Во 2019 година учествувал на собир во Русија организиран од рускиот Совет за безбедност.
На настанот присуствувал и Николај Патрушев, еден од највлијателните претставници на рускиот безбедносен апарат и долгогодишен соработник на претседателот Владимир Путин.
Ханинг бил фотографиран во близина на Патрушев при посетата на манастирот на островот Валаам.
Сепак, германските обвинители не го обвинуваат Ханинг за шпионажа во корист на Русија, ниту досега е утврдена поврзаност меѓу неговите руски контакти и актуелната истрага.
Тврдењата за „Северен тек“
Поранешниот разузнавачки директор и претходно привлекуваше внимание со своите јавни ставови за војната во Украина.
Во 2024 година изјави дека смета оти украинскиот претседател Володимир Зеленски веројатно знаел за операцијата со која беа уништени гасоводите „Северен тек“ во 2022 година.
Подоцна изнесе и претпоставки за можна вмешаност на високи украински и полски претставници.
Овие тврдења не претставуваат докази за неговата вмешаност во актуелниот шпионски случај.
Германија води посебна истрага за саботажата на гасоводите, во која е обвинет украински државјанин.
Случајно откритие во истрага за киднапирање деца
Особено необичен е начинот на кој истражителите дошле до документите што го отворија шпионскиот случај.
Истрагата започнала од сосема поинаков предмет – семеен спор околу старателство над децата на Кристина Блок, наследничка на германска ресторанска империја.
Блок е обвинета дека организирала киднапирање на своите две најмали деца од нивниот татко во Данска.
Според обвинението, ангажирана безбедносна група ги одвела децата преку границата во Германија, пред тие да бидат вратени кај таткото со судска одлука.
Блок негира дека знаела за киднапирањето.
Во рамките на оваа истрага, германската полиција во септември 2025 година извршила претрес на домот и деловните простории на Ханинг.
Истражителите се сомневале дека тој и еден пензиониран полицаец биле ангажирани за повеќе од 100.000 евра во претходен, неуспешен обид за пресретнување на децата.
При претресот биле пронајдени приближно 2.000 дигитални документи од БНД, што предизвикало сомневање дека поранешниот директор незаконски поседувал класифицирани информации.
Во мај 2026 година случајот го презело Федералното обвинителство.
Скандалот го доведува во прашање кредибилитетот на БНД
Откритието предизвика загриженост во германските и европските безбедносни кругови.
Особено чувствително е прашањето дали меѓу документите имало информации добиени од партнерските разузнавачки служби.
Германската БНД соработува со западните разузнавачки институции во размената на информации за меѓународниот тероризам, Русија, Кина и други безбедносни закани.
Доколку се утврди дека дел од овие информации биле незаконски предадени на трети страни, случајот би можел да ја наруши довербата меѓу германската служба и нејзините партнери.
Еден европски разузнавачки функционер изјавил за „Политико“ дека размерите на случајот предизвикале шок меѓу западните служби.
„Катастрофално е за Германија и за западните разузнавачки служби“, оценил функционерот.
Скандалот избувна во момент кога германската влада на канцеларот Фридрих Мерц предлага проширување на овластувањата на БНД, со цел службата да добие поголеми капацитети за справување со современите безбедносни закани.
Сега, наместо само за проширување на нејзините овластувања, во германскиот парламент се отвора и прашањето како една од најважните разузнавачки институции во Европа можела со години да не забележи дека доверливи документи наводно завршуваат кај поранешен директор.
Истрагата продолжува, а Ханинг и неговиот поранешен соработник остануваат во притвор.