Полициска истрага откри сомневања за повеќегодишна шема на двојна наплата на операции на очи во приватна здравствена установа во Скопје, во која, според Министерството за внатрешни работи, можеби биле оштетени меѓу 3.000 и 4.000 пациенти, а Фондот за здравствено осигурување (ФЗО) претрпел штета од околу 1,7 милиони евра.
Кривични пријави се поднесени против 11 физички лица и една приватна здравствена установа, додека во полициската акција спроведена во четвртокот биле приведени осум лица.
Меѓу пријавените се поранешни директори и други поранешни и сегашни функционери на ФЗО, како и претставници на приватната болница „Санте“.
Според информациите на МВР, постои сомневање дека приватната здравствена установа во периодот од 2022 до 2025 година стекнала противправна имотна корист од околу 261,3 милиони денари, односно 4,25 милиони евра.
Како функционирала наводната двојна наплата?
Според кривичната пријава, основата за сомнителните исплати бил договор склучен во 2020 година меѓу тогашното раководство на Фондот за здравствено осигурување и приватната здравствена установа.
Истражните органи се сомневаат дека договорот бил склучен спротивно на пропишаните процедури и интерните акти на ФЗО.
Потоа, според полицијата, преку внесување невистинити податоци во електронскиот систем на Фондот и изготвување фактури со невистинита содржина, здравствената установа наплаќала за истите медицински услуги од два извора.
Од една страна, ФЗО исплаќал средства врз основа на доставените фактури, а од друга, пациентите плаќале приватна цена за операциите, покрај законски предвидената партиципација.
Истражителите се сомневаат дека на пациентите не им било кажувано дека Фондот веќе ја покрива медицинската услуга.
Ако овие сомневања се потврдат, случајот би претставувал финансиска злоупотреба на јавни средства и директна штета за пациентите што ги платиле операциите од сопствен џеб.
Поранешни директори на Фондот меѓу пријавените
Според објавените информации, истрагата ги опфаќа поранешните директори на ФЗО Ден Дончев и Орхан Рамадани.
МВР соопшти дека против тројца пријавени лица се поднесени пријави за злоупотреба на службената положба и овластување, додека останатите се сомничат за несовесно работење во службата, фалсификување или уништување деловни книги и измама во службата.
Против приватната здравствена установа е поднесена пријава за перење пари и други приноси од казниво дело.
Истрагата опфаќа и сомневања дека службени лица во Фондот не ги доставувале извештаите за констатираните неправилности, одложувале контроли и не преземале мерки за наплата на договорните казни.
Според полицијата, ваквите пропусти овозможиле исплатите кон приватната здравствена установа да продолжат.
Милионски суми во кривичната пријава
Според податоците објавени од МВР, предмет на истрагата се неколку финансиски категории:
- 104.818.754 денари, или околу 1,7 милиони евра, проценета штета за ФЗО поради исплати врз основа на наводно фиктивни фактури.
- 525.000 денари за договорни казни што не биле наплатени.
- 261.271.961 денар, или околу 4,25 милиони евра, сомнителна противправна имотна корист на здравствената установа во периодот 2022–2025 година.
Овие износи претставуваат различни категории во полициската пријава и не треба автоматски да се собираат како вкупна штета.
За време на претресите во Скопје, Тетово и Куманово, полицијата пронашла и одзела околу 50.000 евра и мобилни телефони.
Дел од приведените се ослободени
Иако полицијата првично соопшти дека осум лица биле лишени од слобода, дел од приведените подоцна биле ослободени.
Според весникот „Коха“, судијата што постапувал по предметот во Основниот кривичен суд во Скопје одлучил постапката против дел од осомничените да продолжи по редовен пат.
Меѓу ослободените е и 45-годишен поранешен претседател на Управниот одбор на ФЗО од Куманово.
Ослободувањето од полициско задржување не значи запирање на кривичната постапка ниту ослободување од евентуална кривична одговорност.
Што ќе се случи со пациентите?
Случајот отвора прашања не само за евентуалната одговорност на функционерите и приватната здравствена установа, туку и за правата на илјадниците пациенти што можеби платиле за веќе покриени здравствени услуги.
Засега нема објавени информации дали ФЗО ќе започне постапка за идентификација на сите потенцијално оштетени пациенти, дали ќе се пресметуваат поединечните износи и дали тие би можеле да добијат поврат на парите.
Не е соопштено ниту колкав дел од сомнителната противправна имотна корист може да биде обезбеден или повратен во рамките на постапката.
Истрагата, што ја водат надлежните органи за организиран криминал и корупција, треба да утврди како биле одобрувани исплатите, кој ги контролирал фактурите и дали службени лица свесно овозможиле продолжување на сомнителните плаќања.
Сите пријавени лица ја уживаат презумпцијата на невиност до евентуално утврдување вина со правосилна судска одлука.