Прашањето за бројот на Бугарите во Северна Македонија станува сè поактуелно, објави бугарскиот дневен весник Труд. Според бугарското Министерство за внатрешни работи, досега се издадени 216.594 бугарски пасоши на лица родени во денешна Северна Македонија. Според Труд, оваа бројка ги опфаќа и натурализираните граѓани со докажано бугарско потекло, како и децата родени со барем еден бугарски родител.
Во исто време, според официјалното пописно число во Скопје од 2021 година, како Бугари се изјасниле само 3.504 граѓани. Труд пишува дека Бугарија пропуштила да реагира на фактот што при пописот само од Бугарите било барано дополнително доказување на етничката припадност — што, според весникот, е спротивно на меѓународните стандарди за принципот на декларативност.
„За време на пописот, дел од граѓаните покажувале бугарски лични документи, но наместо да бидат заведени како етнички Бугари, биле регистрирани како лица со двојно државјанство,“ наведува Труд. Официјално, такви лица има нешто помалку од 20.000.
Весникот посочува дека ова покажува „манипулативен пристап“ на властите во Скопје и „молк“ од Софија. Како пример, се наведува дека Турција не го признала истиот попис.
Во анализата се оценува како „фундаментална грешка“ тоа што бројот на Бугарите во Северна Македонија се изедначува со бројот на издадените пасоши, бидејќи не сите имаат можност да докажат потекло со документи. Ова, според Труд, го отвора просторот за корупција при издавање државјанства.
Весникот потсетува дека, историски гледано, Османлиската империја официјално ги признала Бугарите во Македонија уште во 19 век преку т.н. „булгар ортодокс миллет“ — православен бугарски народ, кој бил под духовна и културна автономија на Бугарската егзархија.
„Ова историско признание од Османлиите е доказ за постоењето на бугарската етничка група во Македонија,“ пишува Труд, и додава дека денес и Софија и Скопје практично го негираат правото на самоопределување со барањето граѓаните да доставуваат докази за потекло.
Според коментарот на Труд, бугарската држава сноси дел од одговорноста затоа што не обезбедила заштита и дигитализација на архивите за бугарското потекло, иако документите за многумина биле уништени или ризични за чување.
„Сè уште нема одговор каде се индивидуалните пописни картони од 1943 година или списоците на регрути со назначена народност,“ наведува бугарскиот весник.
Весникот ја завршува анализата со повик: „Бог да ја чува Бугарија и Северна Македонија и да им даде разум и сили да го најдат патот еден кон друг во име на европската иднина.“