Европскиот парламент во вторникот дебатираше за предлог-извештајот за напредокот на Северна Македонија, во кој се повикува земјата да се заштити од странски влијанија, вклучително и од Србија, Кина и Русија, и да го забрза темпото на реформи во областа на владеењето на правото, борбата против корупцијата и слободата на медиумите.
„Во Северна Македонија гледаме многу странско влијание. Мора да се бориме против него, без разлика дали е српско, кинеско или руско“, изјави известувачот за земјата во Европскиот парламент, Томас Вајц, за време на пленарната сесија во Стразбур.
Тој посочи дека нацрт-извештајот, за кој ќе се гласа доцна вечерта, содржи услов за измена на Уставот со вклучување на Бугарите како уставно призната заедница, како и конкретни препораки за спречување на говорот на омраза и обезбедување транспарентна сопственичка структура на медиумите.
Комесарката на ЕУ за проширување, Марта Кос, истакна дека „единствениот пат напред – пред сè – е уставна промена“ и ги повика властите во Скопје да ги почитуваат основните права и слободите на изразување.
Изјавите доаѓаат во време на зголемена тензија околу спроведувањето на билатералниот договор меѓу Северна Македонија и Бугарија, и среде обвиненија од бугарски европратеници дека македонските власти ги репресираат граѓаните со бугарски идентитет.
„Во која земја може да се осуди лице за цитирање историски личности? Во која земја се напаѓаат луѓе поради нивното потекло? И која земја си дозволува да ги погази меѓународните договори?“, праша бугарскиот европратеник Ивајло Валчев (ИТН, ЕКР), додавајќи дека поранешниот македонски премиер Љубчо Георгиевски, кој бил присутен во салата, се соочува со казна поради тоа што се идентификува како Бугарин.
„Верувам дека Северна Македонија припаѓа во Европа, но нејзините власти мора да се ослободат од влијанијата од Белград и Будимпешта и да почнат да ги штитат човековите права“, изјави Валчев, пренесе бугарската агенција БГНЕС.
Бугарскиот европратеник Андреј Ковачев од партијата ГЕРБ (ЕПП) рече дека политичарите во Скопје го саботираат процесот на пристапување во ЕУ, и обвини за популизам и националистичка реторика.
„Наместо реформи и вистински напредок, гледаме погодно портретирање на Бугарија како непријател. Оваа политика води кон директна репресија врз луѓето што го зачувале својот бугарски идентитет“, рече тој, повикувајќи на крај на дискриминацијата и заканите, особено кон истакнати фигури како Георгиевски.
Извештајот на Вајц, кој е член на Зелените, треба да биде ставен на гласање во текот на денот. Иако не е правно обврзувачки, тој често се користи како показател за политичките позиции на Европскиот парламент кон земјите кандидати за членство во ЕУ.
Северна Македонија, која доби зелено светло за почеток на пристапни преговори во 2022 година, сè уште не ги отворила првите поглавја поради спорот со Бугарија за историски прашања и правата на бугарската заедница во земјата. Уставната промена што би ја вметнала бугарската заедница во Преамбулата на Уставот останува клучен предуслов за продолжување на пристапниот процес.