Битката против урбанистичкиот хаос во скопската Општина Чаир ескалира во јавна политичка војна меѓу градоначалничката на Скопје Данела Арсовска и нејзиниот општински колега од Чаир, Висар Ганиу, при што обвиненијата за криминал, фалсификати и предизборни манипулации го вклучија и државното обвинителство, се вели во најновата анализа на Радио Слободна Европа.
Арсовска, која ја започна својата градоначалничка кариера како независен кандидат поддржан од владејачката ВМРО-ДПМНЕ, обвини дека во Чаир е извршена масовна незаконска легализација на станбени објекти, вклучително и висококатници со десетици станови, при што таа оцени дека се работи за „организирана криминална банда“ поврзана со коалиција ВЛЕН.
„Станува збор за единствена општина во која има толку многу фалсификувани документи. Никој друг не дозволил во 2024-та да се градат 12 или 13 катници со 70 до 80 станови“, изјави Арсовска за Радио Слободна Европа. Таа додаде дека добива закани и се чувствува небезбедно, обвинувајќи ги лидерите на ВЛЕН дека се обидуваат да ја замолчат.
Политички фронт
Градоначалникот на Чаир, Висар Ганиу, ги отфрли обвинувањата и возврати со контраобвинување дека Арсовска „одработува за ДУИ“ со цел да го ослаби ВЛЕН пред локалните избори. „Ова е израз на паника. Знаат дека ќе изгубат во Чаир“, рече Ганиу на 25 мај.
Притоа, нејзината претходна блискост со ДУИ — кои ја предводеа дел од скопската локална администрација — ја доведе под критика откако постави кадри блиски до оваа партија на раководни места во јавните претпријатија.
Иако подоцна се дистанцираше од коалицијата, Арсовска најави дека нема да се кандидира повторно и вети дека ќе открие „сите криминали на сегашната владејачка гарнитура“, алудирајќи на владејачката коалиција предводена од ВМРО-ДПМНЕ и ВЛЕН, во која учествуваат и поранешни функционери на ДУИ.
Растечка урбана криза
Во април 2024 година, Државниот инспекторат за градежништво и урбанизам објави извештај во кој се констатира „хаотично бесправно градење“ во Чаир во периодот од 2013 до 2020 година, со повеќе нелегални градби отколку легални дозволи. Инспекторатот забележал и дека општината не ангажирала градежен инспектор, и покрај законските обврски.
„Тука не станува збор за минорни прекршувања, туку за грубо кршење на законите, дозволувајќи изградба на згради без соодветни одобренија“, се наведува во извештајот.
Покрај 327 примени претставки од граѓани и фирми, инспекторатот потврдил дека Општина Чаир не успеала ниту да овласти административец за вршење на инспекциски надзор, што отвори сомнежи за системска небрежност или намерно избегнување на регулација.
Обвинителството отвори предмети
Основното јавно обвинителство во Скопје и Обвинителството за организиран криминал отворија неколку предмети поврзани со фалсификувана документација и сомнителна легализација. Дел од објектите, според медиумски извештаи, биле легализирани иако не постоеле во времето кога било можно тоа согласно законот.
Во одговор до медиумите, обвинителството потврди дека е издадена наредба до Управата за финансиска полиција да прибави документација од Општина Чаир, Град Скопје, Катастарот, како и сведочења од лица инволвирани во постапките. Исто така, се вршат проверки и во фирми и во Министерството за транспорт и врски.
Сепак, обвинителството посочи дека сателитските снимки, иако корисни како индикативен доказ, често не се прифаќаат од судовите.
Предизборна пресметка или вистинска битка со криминалот?
Политичката атмосфера пред локалните избори во Скопје се вжештува, со Арсовска во јавна офанзива преку видеа на социјалните мрежи во кои објавува откриени диви приклучоци на вода, легализациски нерегуларности и урбанистички нарушувања.
Според независниот советник во Град Скопје, Горјан Јовановски од Зелен хуман град, важно е борбата со криминалот да биде системска и постојана.
„Ако нема континуитет, тогаш се поставува прашањето дали ова е искрена борба или селективна акција насочена против политички противници“, изјави Јовановски.
Закани, видеа, реакции
Градоначалничката тврди дека се чувствува загрозена, а својата акција ја нарекува „одбрана од политичко-криминална коалиција“. Таа вели дека заканите кон неа и нејзиното семејство нема да ја спречат да продолжи да ги пријавува случаите до институциите.
Иако Инспекторатот кој пред само една година беше гласен со предупредувања, денес молчи на барањата за коментар. Одговор не е добиен ниту од директорот, и покрај повеќекратните обиди за контакт.