Германскиот канцелар Фридрих Мерц призна дека европските земји премногу се потпирале на Соединетите Американски Држави за својата одбрана, но рече дека Германија сега го засилува својот ангажман во услови на зголемени тензии околу војната во Украина и заканите од трговски конфликти со Вашингтон.
Во интервју за емисијата Today на BBC Radio 4 за време на неговата посета на Лондон, Мерц изјави дека Европа „се шверцувала во минатото“, но инсистираше дека Германија сега презема поголема одговорност. „Бараат од нас да правиме повеќе, и ние правиме повеќе“, му рече тој на водителот Ник Робинсон, во своето прво интервју за британски медиум како канцелар.
Посетата претставува значаен чекор во зајакнувањето на одбранбените врски меѓу Обединетото Кралство и Германија, со потпишување на сеопфатен договор за пријателство што има за цел да ја продлабочи воената соработка, да се справи со нерегуларната миграција и да ги засили програмите за размена на млади. Договорот беше потпишан во музејот Викторија и Алберт, на само една милја од германската амбасада, каде што беше снимено интервјуто.
Војна, трговија и нова трансатлантска динамика
Инвазијата на Русија врз Украина ја доминираше во раните недели од мандатот на Мерц, паралелно со зголемената неизвесност во трговските односи со САД. Претседателот Доналд Трамп се закани дека од 1 август ќе воведе царини од 30% на европскиот извоз – мерка што Мерц ја нарече потенцијално „смертоносна за германската извозна индустрија“.
Канцеларот изјави дека редовно разговара со претседателот Трамп – „еднаш неделно“ – и дека нивните разговори се фокусирани на војната во Украина и на трговските тензии меѓу двата брега на Атлантикот. „Мислам дека претседателот Трамп е на иста линија – се обидуваме да ставиме крај на оваа војна“, рече тој.
И покрај претходните критики на сметка на Трамповото дистанцирање од Европа, Мерц изјави дека сега го гледа како подготвен за соработка. „Моето набљудување е дека самиот претседател ги препознава предизвиците и дека е подготвен да постигне договор. Го разбира тоа“, додаде тој.
Јакнење на европската сила
Неколку дена по преземањето на функцијата во мај, Мерц патуваше во Киев заедно со британскиот премиер Сер Кеир Стармер и францускиот претседател Емануел Макрон, испраќајќи порака на единство. „Се соочуваме со голема закана, а тоа е Русија. Таа ја загрозува нашата стабилност, слобода и политичкиот поредок“, предупреди тој.
Мерц веќе надгледуваше уставни измени кои овозможуваат значително зголемување на германските одбранбени трошоци. „Ние не сме доволно силни, нашата армија не е доволно силна“, изјави тој. „Затоа трошиме многу пари.“
Заедно со Обединетото Кралство и Франција, Германија формира т.н. „Е3“ триаголник на соработка во безбедноста, надворешната политика и економскиот раст. „Многу сме блиски со Кеир Стармер, како и со францускиот претседател“, рече Мерц. Макрон треба да го посети Берлин следната недела, за да го продлабочи француско-германското јадро и да го заокружи тристранскиот европски механизам.
Миграција, шверц и младинска размена
Еден од клучните елементи во договорот меѓу Велика Британија и Германија е обврската на Берлин да ги заостри законите за складирање на чамци кои се користат за нелегално преминување на Ла Манш – прашање кое првично беше откриено со истражување на BBC. Мерц рече дека неговата влада ќе „си ја заврши домашната задача веднаш“ и ќе го забрза донесувањето на законските измени по летната пауза.
Исто така, се работи на воспоставување директна железничка линија меѓу Лондон и Берлин и обнова на програмите за размена на студенти кои беа погодени од Брегзит. „Искрено се надевам дека првите што ќе почувствуваат практична разлика од договорот ќе бидат студентите“, рече Мерц, додавајќи дека новите генерации ќе бидат „двигатели на идните односи.“
Европа ја редефинира својата улога
Коментирајќи го говорот на потпретседателот на САД Џеј Ди Ванс на Минхенската безбедносна конференција оваа година – во кој Ванс ја обвини Европа за недоволно финансирање на сопствената безбедност – Мерц призна дека тоа било пресвртна точка за стратегиското размислување во Берлин. „Моравме да извлечеме заклучоци од тоа“, рече тој. „Во Минхен помислив: ги изгубивме Американците – мораме сами да се грижиме за себе.“
Канан Атилган од Фондацијата Конрад Аденауер, која е блиска до партијата на Мерц – ЦДУ, го потврди истото чувство: „Зеленски беше во Овалната соба. И Мерц сфати дека мора да водиме.“
И покрај неговата посветеност на трансатлантската алијанса, Мерц даде искрена оценка за стратегиското пренасочување на Вашингтон: „Американците се оддалечуваат од Европа и се свртуваат кон Азија“, оцени тој. „Затоа е важно ние да градиме поголема независност.“