Без големи инфраструктурни проекти и со трошоци главно за основни услуги како улично осветлување и дезинсекција, Град Скопје во 2024 година се најде на шесто место според вредноста на склучените јавни набавки, покажува истражување на Центарот за граѓански комуникации (ЦГК).
Ова е првпат откако ЦГК ги спроведува годишните анализи најбогатата локална самоуправа во државата да не е на врвот по број и вредност на тендери.
Листата ја предводи Општина Гази Баба со јавни набавки вредни 11,7 милиони евра. Потоа следат Битола, Аеродром, Штип и Струмица, додека Скопје бележи 7,3 милиони евра. Првите десет ги заокружуваат Кисела Вода, Кавадарци, Куманово и Охрид.
Големи проекти во другите општини
Општините со највисоки износи реализирале по еден или повеќе капитални проекти. Гази Баба склучила договори за изградба на основно училиште (3 милиони евра), систем за јавно осветлување (1,4 милиони) и фекална канализација (1 милион). Битола инвестира во градинка, Аеродром во училиште и градинка, Куманово во спортска сала, Кисела Вода во училиште, а Штип во булевар и спортски објект.
Најголемиот поединечен тендер е на Струмица – 4,5 милиони евра за градски пазар, добиен од „Џови компани“.
Скопје без капитални тендери
Најголемата набавка на Скопје е за струја, вредна 3,2 милиони евра. Следува тековно одржување на средните училишта за 1,1 милион евра. Другите повисоки износи се за поштенски услуги, прскање против комарци и ИТ-одржување. Единствениот проект е реконструкција на дел од булеварот Македонија (780 илјади евра).
Иако буџетот на Скопје за 2024 година изнесува 127 милиони евра – четири до пет пати повеќе од другите општини во врвот – јавните набавки не ја рефлектираат таа разлика.
Рекордна вредност на тендери
Вкупната вредност на јавните набавки на 80-те општини и Град Скопје во 2024 година достигна 190 милиони евра – најмногу во последните седум години и 16% повеќе од 2023. Во 2018 година, вредноста била 97 милиони евра.
Раст е забележан во 52 општини, најмногу во Гази Баба, Аеродром и Кисела Вода. Скопје бележи најголем пад – од 19 милиони евра во 2023 на нешто над 7 милиони во 2024, што е најнизок износ во последните седум години.
На дното на табелата се Зелениково, Демир Хисар и Лозово, со договори меѓу 150 и 300 илјади евра, главно за одржување и помали реконструкции.
Доминација на мал број фирми
Во 2024 година биле склучени 4.006 договори со 1.210 фирми. Десетте компании со највисока вредност на договори добиле околу една четвртина од вкупните пари.
„Енерџи деливери солушнс“ е на врвот со 8,1 милиони евра за продажба на струја. Следуваат „Фабрика Карпош“, „Џови компани“, „Пирамид билдинг“, „Стентон градба“ и „Жикол“ со договори меѓу 4 и 6 милиони евра, претежно за градежни работи.
Истражувањето покажува и дека кај 13 општини една компанија доминира со над половина од вредноста на сите тендери. Меѓу нив, покрај мали општини, има и поголеми како Струмица и Бутел.