Здравствените власти ширум светот се во состојба на готовност поради ширењето на вирусот чикунгунја, кој се пренесува преку убоди од инфицирани комарци. Од почетокот на 2025 година, регистрирани се околу 240.000 случаи на зараза во 16 земји, од кои 90 со смртни последици, соопшти Европскиот центар за превенција и контрола на болести (ECDC).
Во Кина, каде од крајот на јуни се потврдени околу 7.000 случаи, најмногу во градот Фошан, ова е најголемата појава на вирусот од 2008 година. Кинеските власти велат дека епидемијата започнала со увезен случај, кој предизвикал локално пренесување.
Според Светската здравствена организација (СЗО), најголемите жаришта се на островите во Индискиот Океан – Ла Реунион, Мајот и Маврициус – каде се пријавени над 54.000 случаи и најмалку 12 починати. Ла Реунион се соочува со најсериозната епидемија од 2005–2006 година.
Вирусот се прошири и во Мадагаскар, Сомалија, Кенија, а е забележано и епидемиско ширење во делови од Југоисточна Азија, вклучително и во Индија, каде Мумбај бележи нагло зголемување на случаи од јули. Истовремено, Европа забележува пораст на увезени случаи – Франција потврди околу 800 случаи од мај.
Во Америка, најголем број случаи се регистрирани во Бразил (185.553), следат Перу (55), Боливија (4.721) и Аргентина (2.836), според податоците на ECDC.
Во Кина, вирусот се проширил на најмалку 12 градови во јужната провинција Гуангдонг. Во саботата, Хонг Конг потврди прв случај на чикунгунја по шест години – 12-годишно момче кое се вратило од Фошан со симптоми.
ШТО Е ЧИКУНГУНЈА?
Чикунгунја е вирусна болест што се пренесува преку убод од инфицирани комарци Aedes aegypti, истиот вид што пренесува денга, жолта треска и зика вирусот. Името доаѓа од збор во јазикот Кимаконде, што значи „искривен“, опишувајќи го ставот на заболениот поради болките во зглобовите.
Најчести симптоми се треска, осип и болки во зглобовите, кои може да траат со месеци. Иако не постои лек, смртноста е мала, освен кај новороденчиња, постари лица и луѓе со хронични заболувања.
МЕРКИ ЗА СПРЕЧУВАЊЕ НА ШИРЕЊЕТО
Кинеските власти преземаат агресивни мерки за спречување на епидемијата, вклучувајќи употреба на дронови за откривање легла на комарци, како и ослободување на т.н. „слоновски комарци“ – вид чии ларви се хранат со ларвите на Aedes комарците.
Во погодените области, жителите се обврзани да отстранат стоечка вода во и околу домовите – од саксии до апарати за кафе – под закана од парични казни до 10.000 јуани (околу 1.400 долари) и кривична одговорност за „опструкција на мерки за превенција од заразни болести“, јавува Би-Би-Си.
Локални извештаи посочуваат дека некои заболени лица во Фошан биле преместени во карантински одделенија покриени со мрежи, а дел од нив се жалат дека биле принудени да платат за сопственото лекување.
Во други земји, како Ла Реунион и Мајот, властите спроведуваат засилено епидемиолошко следење, контрола на комарците и вакцинација.
Во Баскија (Шпанија), се активирани протоколи откако беше потврден случај во близина на француската граница. Граѓаните се охрабруваат да пријавуваат појави преку апликации како Mosquito Alert.
ПРЕВЕНЦИЈА И ТРЕТМАН
Најефективната заштита од чикунгунја е избегнување на убоди од комарци – носење долга облека, користење репеленти, елиминација на легла со стоечка вода и престој во затворени или климатизирани простории.
САД Центарот за контрола и превенција на болести (CDC) препорачува одмор, внес на течности и лекови против болки, но предупредува да не се користат нестероидни антиинфламаторни лекови (НСАИЛ) додека не се исклучи денга, поради ризик од крварење.