Дел од општините во Северна Македонија ќе добијат помал број советници на претстојните локални избори, откако Уставниот суд одлучи да не поведе постапка за укинување на владината одлука што ја намали бројноста на советничките состави. Како што јави ДВ, одлуката предизвика незадоволство кај партијата Демократска унија за интеграција (ДУИ), која ја оцени како политички мотивирана и дискриминаторска кон општините со мнозинско албанско население.
Судијката Добрила Кацарска на прес-конференција рече дека Владата има уставна надлежност да донесе ваква одлука, повикувајќи се на член 91 од Уставот и член 63 од Законот за Владата. „Апсолутно Владата е единствениот орган кој може да ја донесе оваа одлука, а надлежноста ја црпи од Уставот бидејќи таа е надлежна за извршување на законите“, изјави таа.
Според законските одредби, бројот на советници во општините може да се движи од минимум девет до максимум 33. Жители на општина се сметаат само лицата со постојано живеалиште таму, нагласи Кацарска. Таа додаде дека ваквата разлика е клучна, бидејќи советниците и градоначалниците одлучуваат за секојдневните потреби на жителите во локалната заедница.
Обвинувања од ДУИ
ДУИ ја оцени одлуката како „скандалозна“ и упати критики кон Уставниот суд. Потпретседателот на партијата, Арбер Адеми, изјави дека намалувањето на бројот на советници ќе се одрази особено во општините каде што мнозинството жители се Албанци.
„Уставниот суд уште еднаш потврди дека е параполитичка институција која работи по партиски диктат и има за цел да реализира опасна идеолошка платформа против Албанците,“ рече Адеми. Тој потсети дека Судот претходно укинал одредби од Методологијата за пописот во 2021 година кои го делеле населението на резиденти и нерезиденти, но сега постапил спротивно на таа пракса.
Кацарска, пак, оцени дека обвинувањата за дискриминација се неосновани. „Во поголем број општини се намалува бројот на советници, како во Кратово, Куманово, Крива Паланка, Пехчево, Струга, Јегуновце, Ново Село и Центар Жупа. Од друга страна, во општините Студеничани, Карпош и Кисела Вода бројот на советници се зголемува,“ изјави таа.
Подготовки за изборите
Во меѓувреме, Државната изборна комисија (ДИК) преку ждрепка ги утврди бројките под кои ќе се појават политичките партии и коалиции на гласачките ливчиња.
На гласачкото ливче, прва ќе биде коалицијата „Искуство за успех“, втора „Движење ЗНАМ – За наша Македонија“, трета Демократската партија на Србите во Македонија (ДПСМ), четврта Национална алијанса за интеграција – НАИ-ДУИ, петта Коалицијата за локални избори 2025 предводена од СДСМ, шеста Левица, седма коалицијата ВЛЕН, осма „За зелена иднина“, а деветта е коалицијата „Твоја Македонија“ на ВМРО-ДПМНЕ.
СДСМ го доби бројот 5, додека ВМРО-ДПМНЕ настапува под број 9.
Изборната кампања почнува на 29 септември и ќе трае до 17 октомври, додека гласањето за градоначалници и општински совети ќе се одржи на 19 октомври. Вториот круг е закажан за 2 ноември.